Endüstri 4.0’dan Sonra Yeni Çağ Meslekleri

Tüm iş süreçlerinin teknolojik altyapı ile entegre hale gelmesi, değişen yaşam koşulları ve yeni alışkanlıklar sektörleri de dönüştürüyor. Uzmanlar gelecekte popüler olacak meslekleri ve iş modellerini anlatıyor.

ÜRÜN DİRİER, urun.dirier@paradergi.com.tr

Bugün pek çok kişi öğrenciyken hayal bile etmemiş olduğu işleri yapıyor. Tüm sektörleri kökten değiştiren teknolojik tsunami dalgası, yeni yeni mesleklerin ortaya çıkmasına yol açıyor. Teknoloji haricinde değişen hayat şartları ve yeni alışkanlıklar da sıfır kilometre iş fikirlerine zemin hazırlıyor. Peki gelecekte bizi ne tür işler, hangi meslekler bekliyor? Endüstri 4.0 teknolojilerinin işsiz bırakacağı kitleler ekonomik kurtuluşu hangi sektörlerde bulacak?

HER ENDÜSTRİ DEVRİMİ BERABERİNDE YENİ MESLEKLER GETİRİR

Yaşanan her endüstri devriminin, sektörün yeni üretim alan ve olanaklarını, ileri bir teknolojiyi ve bunlarla birlikte yeni meslek gruplarını içeren pek çok yeniliği de beraberinde getirdiğine işaret eden Yıldız Teknik Üniversitesi Teknopark Genel Müdürü Prof. Dr. Mesut Güner, “Böylece çağımızın yeni endüstriyel vizyonu olan Endüstri 4.0, birçok mesleği ön plana çıkarmakla birlikte, yeni mesleklerin de habercisi oluyor. Özellikle yapay zeka, robot teknolojisi, nanoteknoloji, genetik, 3D yazıcılar ve biyoteknoloji alanlarında yaşanan gelişmeler, bizleri bir yandan yeni iş kollarıyla tanıştırırken, diğer yandan da bazı mesleklerin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor” diyor. Gelecekte özellikle bilişim teknolojileri, biyomedikal ve mekatronik alanlarında yeni iş pozisyonları oluşacağını belirten Prof. Güner’e göre bununla beraber veri analizleri, biyokimya, nanoteknoloji, robot teknolojileri alanlarında uzmanlaşmış mühendislere, teknolojiyle ilgili yasa ve devlet ilişkileri konusunda uzmanlara, ileri düzey üretim sistemlerini kullanabilen uzman teknikerlere, ürün tasarımcılarına, yeni nesil insan kaynakları uzmanlarına ve satış temsilcilerine epey ihtiyaç duyulacak.

imaj2SANAT İNSAN FAKTÖRÜNÜN GARANTİSİ OLACAKTIR

“Bugün geleceğin mesleklerinin ne olacağına dair fikir yürütebiliyor olsak da oyun değiştirici her bir yenilik şu an için bilemediğimiz bir iş kolunun doğmasına yol açacak” diyen İTÜ ARI Teknokent Genel Müdür Yardımcısı Gökçe Tabak’a göre ise, şimdiki bilgi ve değerlendirmeler ışığında mühendislik, tıp, hukuk, finans gibi belli başlı iş kolları içerisinde teknoloji daha hakim hale gelecek, bu da bu meslekler içerisinde yeni departmanların açılmasına neden olacak. Gençleri geleceğin mesleklerine bugünden hazırlamak gerektiğine de işaret eden Tabak, “Bu anlamda Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Sanat ve Matematik baş harflerinin verildiği STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) eğitimine önem verilmesi gerekiyor. STEAM kavramı içerisinde özellike Sanat’a verilecek önem, insan faktörünün, inovasyonun ve gelecekteki ürün ve hizmetlerle birlikte gelişecek hayat kalitesinin bir garantisi olacaktır.”

STEAM MEZUNLARI BAŞKA SEKTÖRLERDE ÇALIŞIYOR

PwC tarafından TÜSİAD işbirliğiyle hazırlanan “2023’e Doğru Türkiye’de STEAM Gereksinimi” başlıklı rapora göre, Türkiye’de STEAM mezunlarının toplam mezunlara olan oranı yüzde 17. Oransal olarak Brezilya (yüzde16), ABD (yüzde 17), Avustralya (yüzde 17) ve İsrail (yüzde 19) ile benzerlik gösteriyor. Ancak mezunların hepsi kendi alanında çalışamıyor. 2013-2016 döneminde Türkiye’de sektör bazlı STEAM mezunlarının istihdama oranı ise sırası ile imalat sektöründe 57, inşaat sektöründe 36, birincil sektör ve kamu hizmetlerinde 37, dağıtım ve nakliye sektöründe 10, ticari ve diğer hizmetlerde 39 ve pazar dışı hizmetlerde 13 baz puan seviyelerinde. STEAM alan mezunlarının büyük oranda ilgili sektör dışı iş kollarında ekonomiye katkıda bulundukları görülüyor. Bunun bir sebebi olarak eğitim gören öğrencilerin yetkinliklerini kullanabilecekleri alanlara ilişkin yeterli bilgi sahibi olmamaları gösterilebilir. Buna ek olarak, kariyer seçimleri ve beklentilerinde farklılıklar olması ve alınan eğitimin iş kollarındaki karşılığının kişilerin taleplerini karşılar nitelikte bulunmaması da söz konusu etmenler arasında. PwC analizlerine göre, 2023 yılı için tüm sektörlerdeki toplam istihdamın yaklaşık 34 milyonu bulması ve bunun yaklaşık 3,5 milyonunun STEAM istihdamı olması bekleniyor. 2016-2023 döneminde STEAM istihdam gereksiniminin 1 milyona yaklaşacağı ve bu ihtiyacın yaklaşık olarak 300 bininin yani yaklaşık yüzde 31’inin ise karşılanamayacağı öngörülüyor.

Composite image of woman using a virtual reality deviceMESLEK DEĞİL BECERİ ÖNEMLİ OLACAK

Artık tek bir alanda uzmanlaşma devrinin sona erdiğini, teknolojinin bütün mesleklerin doğasını değiştireceğini dile getiren Türk Eğitim Derneği Genel Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu, “En temel belirsizlik, otomasyonun işgücünü ne ölçüde ikame edeceği, bunun ne kadar zaman alacağı ve ne kadar ileriye gideceği. Bu konuda çeşitli iyimser ve kötümser görüşler var” diyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun Mesleklerin Geleceği isimli raporuna atfen mesleklerin gerektirdiği temel becerilerin yaklaşık yüzde 35’inin 2020 yılına kadar değişeceğini ifade eden Pehlivanoğlu, “Günümüzde meslekler, eskisi gibi sabit ve uzun yıllar devam eden iş alanı olmaktan ziyade, sürekli değişen ve farklılaşan beceri alanlarına dönüşme eğilimindeler” diyor. Bundan sonra kilit kelimenin ‘meslek’ yerine ‘beceri’ olacağını vurgulayan Pehlivanoğlu’na göre, Türkiye’de işverenlerin yüzde 66’sı uygun çalışan bulmakta zorlanıyor. Hatta Türkiye bu konuda işverenlerin en çok zorluk yaşadığı ülkelerden biri. Bu nedenle üniversite bölüm tercihi yapacak öğrencilerin, yakın gelecekte iş dünyası tarafından en çok talep edilecek beceriler konusunda kendilerini geliştirmeleri gerek.

GELECEĞİN ALTIN ORANI; T

Dünyada en etkili 100 kadın fütürist arasında sayılan, T-İnsan kitabının yazarı, M-Gen Gelecek Planlama Merkezi’nin kurucusu Ufuk Tarhan, gelecekte başarılı olacak insan modelini şu sözlerle özetliyor: “Da Vinci’nin ünlü altın oranı gibi yeniçağ insanının altın oranı da T olacak. ‘T-İnsan’ bir alanda derinlemesine, diğer alanlarda yüzeysel bilgi sahibi olacak. Yani her alanda bir şey, bir alanda ise her şeyi bilen kıymetli olacak. Hem öğreten hem de öğrenen insan olacak. Meslek değil beceriler öne çıkacak.” İş dünyasında organizasyonel yapıların değiştiğine değinen Tarhan, hiyerarşik değil dairesel düzenlerin ön plana çıkacağını belirtiyor. Bugün insanların iş dediği görevleri robotlara ve yapay zekaya terk edeceğimiz için meslek tanımının da değişeceğini vurgulayan Tarhan, “Gençler kendilerine öncelikle ‘Ben dünyanın hangi problemini çözmeye gönüllüyüm?’ diye sormalı ve mesleklerini kendileri yaratmalılar. Mevcut mesleklerin ötesini düşünmeliler” diyor. Siber güvenlik, Bitcoin gibi finansal teknolojiler, gıda mühendisliği ve nano mühendislik gibi alanların daha da önem kazanacağına değinen Tarhan, “İleride yeni gıdalar tüketeceğiz. Sağlık cihazları da mobil olacak. Bulut bilişim, sanal gerçeklik, 3 boyutlu baskı teknolojileri, QR kodlar, hologram teknolojisi, insansız hava araçları gibi alanlar geleceğimizi belirleyecek. Robot ve yapay zeka ile ilişkilerin belirlenmesi için etik teknoloji avukatlığı ve yok olan hayvan-bitki türlerinin nüfusunu arttırmak için yeniden yabanileştirme stratejisti gibi meslekler olacak” diyor.

Engineer Works Industry Diagram On Virtual ComputerEN POPÜLER 45 MESLEK

Fütürist Ufuk Tarhan yakın gelecekte popüler olacak 45 mesleği şöyle sıralıyor:

  1. Hafıza Onarım ve Arttırma Uzmanı
  2. Nano-Medikalci
  3. Organ İmalatçısı / Tasarımcısı
  4. Siber Polis, Siber Terör Uzmanı
  5. Dikey Çiftçi (Dikey, gökdelen çiftlikler için)
  6. Dijital Çöpçü, Dijital Çöp Değerlendirme ve Geri Dönüşüm Uzmanı, Veri temizleyiciliği
  7. İklim Kontrolörü ve Düzenleyicisi
  8. Avatar Yöneticisi veya Hologram İlişkileri Koordinatörü
  9. Hafıza Temizleme/Yenileme/Yükleme/Filtreleme Uzmanı
  10. Zaman Planlamacısı, Simsarı, Komisyoncusu (Broker)
  11. Kişisel Marka Tasarımcısı ve Danışmanı 
  12. Çocuk ve EQ-IQ Tasarımcısı
  13. Duygu Tasarımcısı
  14. Salgın Hastalık Güvenlikçisi
  15. Robot tamircileri, Robot İşçi Ajansı
  16. İnternet Pazarlama Uzmanları
  17. İş Terapistleri
  18. Sürdürülebilir İş Modeli Uzmanları
  19. Etki ve Mahremiyet Koruyucuları
  20. Sağlık Karantinacıları
  21. Biyoloji ve Gen Uzmanları
  22. Simülasyon, oyun uzmanları
  23. Holografikerler
  24. Yaşam Koçları – Gurular
  25. Rüya Gerçekleştiriciler
  26. Tasarım Guruları
  27. Enerji ve Kaynak Müfettişleri
  28. Ekomanüpülatif Çiftçiler ve Balıkçılar
  29. Taşeron- Fason Yöneticiliği
  30. Değişim Yöneticiliği
  31. Yönetici Menajerliği
  32. Hot-Line İşletmeciliği
  33. Akıllı tedarik yöneticiliği
  34. Sanal Market işletmeciliği
  35. Robotik Sorunlar Avukatlığı
  36. Yapay Zeka Pazarlamacılığı
  37. 5 duyu Reklam Tasarımcılığı
  38. Soru Tasarımcılığı
  39. Duygu Tasarımcılığı
  40. Gen Terapistliği
  41. Genetik Ekonomi
  42. Bilgi Madenciliği
  43. Alternatif Besin Mühendisliği
  44. Franken Food Denetçiliği (Genetiği ile oynanmış ürünlerin sağlığa zarar vermemesi için oluşacak denetim mekanizmaları ve bunları uygulayanlara denecek)
  45. Siber Teknoloji Mühendisi

DÖRDÜNCÜ SANAYİ DEVRİMİ YENİ KAPILAR ARALAYACAK

152 ülkede finans, endüstri, perakende ve enerji gibi pekçok sektöre danışmanlık hizmeti veren KPMG’nin Türkiye İnsan Kaynaklarından Sorumlu Şirket Ortağı Murat Palaoğlu, 4. Sanayi Devrimi’nin 2020’de iş hayatını kökten değiştireceğini belirtiyor. Değişimin gücüyle bildiğimiz her şeyin tarih olacağı yakın gelecekte, şu anda zirvede bulunan mesleklerin üçte birinin de değerini kaybedeceğini vurgulayan Palaoğlu, “Bu yılın Davos Ekonomik Forum toplantılarında vurgulandığı üzere, 2020’nin en çok talep gören meslekleri veri analistleri ve özellikli satış temsilcileri olacak” diyor.

Akıllı makinelerin çalışanların yerini alacağından endişe edilse de değişimin yeni kapılar ve fırsatlar açacağına dikkat çeken Palaoğlu, yıldızı parlayacak diğer meslekleri şöyle sıralıyor: “Mühendisliğin yıldızı parlayacak. Mimarlık, mühendislik, bilişim teknolojileri ve matematik alanlarında yoğun iş gücüne ihtiyaç duyulacak. Bu da kaynakların verimli kullanıldığı, sürdürülebilir, 3D baskı ve robot teknolojilerinin gelişimini sağlayacak. İki meslek türü çok kritik olacak. Birincisi veri analistleri. Şirketler, bu sayede büyük veri kullanan yeni teknolojilere daha iyi uyum sağlayacağını düşünüyor. İkincisi ise değişimin getirdiği yeni müşterinin taleplerine cevap verebilecek özellikli mühendisler olacak.”

imaj3BEYAZ YAKANIN YERİNİ YAPAY ZEKA ALACAK

Dünyanın önde gelen bilim insanlarından Stephen Hawking, “Yapay zeka insanlığın sonunu getirecek” dediğinde herkes bilim-kurgu filmlerinde olduğu gibi insanlık ile yapay zeka arasında bir savaş yaşanacağını düşünmüştü. Bu sözün üzerinden üç yıl geçti ve artık bu savaşın ekonomik bir savaş olacağını anlamaya başladık. Gelecek 10-15 yıl içerisinde yaşanacak teknolojik devrimle beyaz yakanın yerini yapay zekanın alacağını ifade eden Murat Palaoğlu, sadece zekasını doğru kullanan ve değişime ayak uyduranların ayakta kalabileceğini söylüyor. Refah seviyesinin düşeceği, sosyal sıkıntılar yaşanacağı öngörüsünde bulunan Palaoğlu sözlerini şöyle sürdürüyor: “Üretimde otomasyonun yükselmesiyle birlikte mavi yakalıların işsiz kalışını izledik. Önümüzdeki 10-15 yıl büyük bir teknolojik devrimi de beraberinde getirecek. Ofislerin boşaldığını, beyaz yakalıların yerini yapay zekanın ve bilişsel yazılımların aldığını göreceğiz.” Bu değişimin faydalarının da olacağına, örneğin maliyetlerin düşeceğine, kalitenin yükseleceğine, inovasyonun daha hızlı olacağına değinen Palaoğlu, değişimin ilk adımlarının bankacılık sektöründe atıldığını hatırlatarak “Her geçen gün daha çok kullanılan telefon ve internet bankacılığı, yüzyüze bankacılığı temelinden sarsıyor” diyor.

2025’E KADAR KIYMETE BİNECEK MESLEKLER

ABD merkezli iş ve finans dergisi Kiplinger’ın 2025’e kadar en rağbet görecek meslekler listesi ve önümüzdeki yıllarda tahmini büyüme oranları ise şöyle;

Hemşirelik: Dünya nüfusu ve yaşam süresi ortalaması sürekli artıyor. Bu nedenle 2025’e kadar hemşirelikte yüzde 25.7’lik bir büyüme öngörülüyor. Kurulan yeni hastaneler, sağlık merkezleri, nitelikli hemşirelere iş fırsatı sunuyor.

Uygulama Geliştiriciliği: Mobil uygulama pazarı her geçen gün genişliyor. 5 yıl içinde yüzde 23 büyümesi bekleniyor.

Bilgi Güvenliği Analisti: Siber saldırılar büyük şirket ve kamu kuruluşlarının bilgilerini ele geçirip ağlarda milyonlarca liralık zarara neden olabiliyor. Bilgi güvenliği analistleri şirketlerin bilgisayar ağlarındaki güvenlik açıklarını belirlemek ve bunlar için önlemler almakla yükümlü. Bu mesleğin yüzde 30.9 oranında büyüme kaydedeceği düşünülüyor.

Fizyoterapist: Duruş bozukluklarına bağlı olarak önümüzdeki yıllarda fizyoterapistlere daha çok ihtiyacımız olacak gibi görünüyor. Mesleğin 5 yıl içinde yüzde 25.9 büyüyeceği tahmin ediliyor.

Tıbbi Sonografi Uzmanı: Bu uzmanlar iç organlarını cerrahi müdahale olmadan dışarıdan inceleyebiliyor. Böylece pek çok rahatsızlık hızla tespit edilebiliyor. Özellikle doğum öncesi kontrollerde ön plana çıkıyor. Mesleğin yüzde 33.3 oranında gelişme göstereceği tahmin ediliyor.

Sağlık Servisleri Yöneticiliği: Sağlık verilerinin derlenmesi ve analizinde büyük bir rol üstlenen sağlık servis yöneticileri, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilir olması konusunda kritik görevler üstleniyor. 2025’e kadar yüzde 17.5 oranında büyüme göstermesi bekleniyor.

Pazar Araştırma Analisti: Pazarlardaki artan rekabet alanlarını belirliyor, müşteri davranışlarını analiz ediyorlar. Bunlara göre pazar koşullarındaki değişimleri değerlendirerek, şirketlere karlarını arttırmak için yol haritası sunuyorlar. 2025’e kadar yüzde 28.2 oranında büyüyeceği öngörülüyor.

Operasyon Araştırma Analisti: Bu analistler, analitik metodlar kullanarak firmaların verimliliklerini arttırıyorlar. Yüzde 23.2 gibi önemli bir büyüme oranını yakalayacağı tahmin ediliyor.

Etik Bilgisayar Korsanı: Artık şirketler kendi online sistemlerine saldırması için etik bilgisayar korsanlarına iş veriyor. Böylece olası bir siber saldırıya uğramadan önce güvenlik sistemlerindeki problemleri kesin olarak saptayarak harekete geçebiliyorlar. Bugün ABD’de bu işi yapmak isteyenler için ‘Certified Ethical Hacker’ (CEH) gibi sertifikalar verilmeye başlandı. ABD’de etik bilgisayar korsanları yıllık ortalama 92 bin dolar civarında kazanıyor. Türkiye’de de birkaç yıl içinde daha popüler hale gelecek.

Gıda Kimyageri: Gıda kimyagerleri alışılmışın dışında yeni lezzetler yaratan gurular. Kimyadan da yararlanarak, 3 boyutlu yazıcılarla basılan yemeklerden, farklı materyallerle pişirme tekniklerine kadar çok geniş bir alanda çalışıyorlar. NASA da 3 boyutlu yazıcılarla uzay görevlerinde gıda basımı konusunda çalışmalar yürütüyor.

Epidemiyolog: Kuş gribi gibi salgın hastalıkların ardındaki nedenleri açığa çıkartıyor, sterilizasyon teknikleri üzerinde çalışıyorlar. Analizler ABD başta olmak üzere birçok ülkede epidemiyolojinin 2020’ye kadar yüzde 30’luk bir büyüme kaydedeceğini gösteriyor. Nesnelerin İnterneti (loT) gibi birçok yeni teknoloji sağlık verilerini toplamayı kolaylaştıracak. Kendi tahlillerimizi evimizde yapabileceğiz. Bu verilerin internete aktarımı daha kolay olacağı için analizler de kolaylaşacak.

Kullanıcı Arayüzü Mühendisi: Bu mühendisler kullanıcıların sayfada ve uygulama içinde nereye tıklayacaklarına karar veriyor, en doğru planı yapıyorlar. Her kullanıcı için neyin daha iyi olduğu konusunda bir fikirleri var. İnternet trafiğinde bu denli önemli bir alan ABD İşgücü İstatistik Bürosu’nun verilerine göre 2020’de yüzde 22’lik bir büyüme kaydedecek. Bu, yüzde 14 olarak beklenen yazılım programcılığından bile yüksek bir oran. İş uzmanları bu mesleği ‘süper kritik pozisyon’ olarak tanımlıyor.

Yönetim Danışmanı: Personelin performansını arttırmak sadece patronların görevi değil. Bu iş artık başlı başına bir meslek konusu. Yönetim danışmanları, iş insanlarına etkinliklerini nasıl arttıracakları, giderleri azaltarak nasıl daha fazla kar elde edebilecekleri konusunda danışmanlık hizmeti sunuyor. mesleğin ABD’de önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 18.6’lık bir büyüme kaydedeceği tahmin ediliyor.

Sigorta Uzmanı: Bu alan yeni değil ama ileride daha da önem kazanacak. Birleşmiş Milletler Dünya Nüfusu Görünüm raporuna göre kadın ve erkeklerde ortalama yaşam süresi 71 yıl. Bu da sağlık sigortasını daha önemli hale getiriyor. ABD Çalışma Bakanlığı’nın geçen yıl yaptığı bir analize göre sigorta uzmanlığı yedi yıl içerisinde yüzde 27’lik bir büyüme kaydedecek. Bunun Türkiye’ye de yansıyacağı kesin.

3D İLE HER EV FABRİKA OLACAK

Yeni Ekonomi Derneği’nin geçtiğimiz ay ilk defa yayınladığı “Günün ve Geleceğin Meslekleri 2017 Raporu”na göre önümüzdeki 10 yılda yükselişe geçecek ve en çok kazandıracak sektörler şunlar;

Havacılık Uzmanlığı: Havacılık ulaştırma ve lojistik açısından daha da önem kazanacak. Havaalanlarının sayısı gün geçtikçe artacak. Ortaya çıkacak olan işletmeleri ve projeleri yönetecek, teknik araştırmalar (mühendislik ve ARGE) yapacak çalışanlara ihtiyaç olacak. Havacılık sektörünün son yıllardaki heyecan verici gelişmelerinin ardında Elon Musk var. Uzay seyahatleri ve yerleşimleri multidisipliner astronotları (öğretmen-astronot, doktor-astronot gibi) ortaya çıkaracak. Uçan araçlar, drone teknolojileri, farklı amaçlar için tasarlanmış insansız hava araçları hem teknoloji hem de kullanım yönüyle yeni meslekleri doğuracak.

Gelecek Tasarımı: Gelecek tasarımcısı, bireyler ve işletmelerin olumlu veya daha iyi gelecek yaratmak amacı ile tasarım ve strateji geliştirmelerine ve uygulamalarına yardımcı olur. Gelecek tasarımcılarının dünya üzerindeki teknolojik ve toplumsal gelişmelerden haberdar olmaları gerek. Bu nedenle alanda çalışacak kişilerin birden fazla yabancı dili iyi düzeyde biliyor olması şart.

Finans Mühendisliği: İşletmelerin finans kaynaklarının kullanımına yönelik analiz ve modellemeler yaparak risklerin azaltılmasını ve doğru kararların verilmesi sağlar. İşletmelerin yatırım stratejilerini de belirleyen finans çalışanlarının trendleri ve güncel gelişmeleri takip etmeleri ve veri analiz araçlarına hakim olmaları gerekir. Finans matematiği, işletme finansı, finansal analiz, türev araçları, portfolyo yönetimi ve uluslararası finansal yönetim konularının yanı sıra temel analiz ve teknik analiz finans mühendisliğinin alanına girer.

İş Zekası Danışmanlığı ve Veri Madenciliği: İş zekası ve veri madenciliği, işletmelerin ihtiyacı olan verileri toplar ve çeşitli yazılımlar, araçlar ve metotlar ile anlamlı bilgilere dönüştürür. İşletme performans göstergelerini inceler, karar süreçlerini güçlendirir ve işletmelerin yeni işler konusundaki bilgi birikimine katkı sunar. Elde edilen bilgilerin doğruluğu için veri temini ve veri kalitesinin sağlanması, raporların tasarlanması ve geliştirilmesi de bu alanın kapsamına girer. Farklı araçlardan elde edilen veri miktarının artması bu verileri analiz edebilecek kişilere duyulan ihtiyacı artırmakta.

Kent Tasarımı: Şehirlerin yerleşimi ve estetiği, inşaat alanındaki çalışmalarda belirleyici olmaya başlıyor. Özellikle kentleşme sürecindeki sorunların fazlalığı, kentsel dönüşüm ve yaşam alanı talepleri kentlerin iyi planlanmasını gerektiriyor. Ulaşım çözümleri, yeşil şehirler, ekonomik ve kültürel kent tasarımları bu alanın kapsamına giriyor.

Malzeme Bilimi: Malzeme bilimi, doğal malzemelerin işlenmesi ve doğal olmayan malzemelerin üretimi ile ilgileniyor. Böylece insan yaşamının kalitesinin artması hedefleniyor. Tükenen kaynakları dengelemek için üretimde verimlilik sağlanması gerekiyor, bu da malzeme çeşitliliği ile mümkün olabiliyor. Nanoteknoloji ve 3D baskı ile malzeme bilimi ve lojistiği daha da önem kazanacak. Bu alanda çalışacak kişilerin güncel teknolojilere ve kimya bilimine hakim olması gerekiyor.

3Nöropsikoloji: Psikoloji, psikiyatri ve tıp bilimlerinin ortak çalışma alanına giren nöropsikoloji, beynin işlevleri ile davranışlar arasındaki ilişkiyi inceler. Nöropsikolojideki gelişmeler birçok hastalığın nedenlerinin bulunmasına ve tedavisine yardımcı olacak. İnsan davranışlarını inceleyen bilimler, karar alma faktörleri ile ilgilenir, bu da endüstriyel nöropsikoloji ve nöropazarlama alanını ortaya çıkarmış bulunuyor.

Robot Teknisyeni ve Nesnelerin İnternet Uzmanlığı: Sanayi devrimi ile kurulan fabrikalar zamanla işgücünün daha ucuz olduğu bölgelere taşındı. Şimdi ise fabrikalar ana yurtlarına dönüyor. Çünkü endüstriyel robotlarla yapılan üretim maliyetler açısından daha uygun hale geldi. Zaman içinde üretim 3D-4D yazıcılarla fabrikalardan mahallelere hatta evlere geçiş yapacak. Bu süreçte endüstriyel robotlar ve 3D-4D yazıcıları tasarlayacak, kodlayacak ve onaracak kişilere ihtiyaç duyulacak. İki nesnenin internet vasıtası ile birbiriyle haberleşmesini sağlayan nesnelerin interneti ile birçok elektronik cihaz birbiriyle haberleşerek çok miktarda iş yapacak. Yapay zekadaki gelişmelerle otomasyon yeni bir evreye taşınacak.

Tıp Mühendisliği ve Biyoenformatik Uzmanlığı: Tıp alanında kullanılan malzemeler teşhis, tedavi ve sonrası dönem için büyük önem arz ediyor. Medikal malzemelerin geliştirilmesi tıp mühendisliğinin alanına giriyor. Tıp mühendisliği medikal malzemelerin yanı sıra tıp eğitiminde kullanılan hologramlar, çeşitli amaçlarla kullanılan robotik ürünler, hasta konforunu arttıran teknik donanımlar ve medikal bilgi sistemleri gibi alanlarla da ilgileniyor. Biyoenformatik ise biyoloji ile bilgisayar bilimlerini bir araya getiriyor. Bilgisayar temelli deneyler, ilaç tasarımları, tıbbi araştırmalarda yüksek hızlı hesaplama gibi işlemler için programlama ve biyoloji bilgisine sahip kişilere ihtiyaç duyuluyor.

Uluslararası Hukuk: Dünya üzerinde her şey birbirine entegre olurken meydana gelen hukuki sorunları çözecek, farklı ülkelerde operasyon yürütebilecek, özellikle ticaret hukuku alanındaki kişilere ihtiyaç gün geçtikçe artıyor. Bu alanda çalışacak kişilerin farklı ülkelerin hukuk sistemlerini, uluslararası anlaşmaları ve diğer bağlayıcı hükümleri biliyor olması gerekiyor. İyi düzeyde yabancı dil bilmek avantaj olabilir.

Yenilenebilir Enerji Mühendisliği: Sanayi ekonomisinin artan enerji ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için birçok ülke termik ve nükleer santral yatırımları yaptılar. Özellikle gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde enerji ihtiyacı üretim ve hane halkları yönüyle doyuma ulaşmış durumda. Yenilenebilir enerji kaynaklarındaki teknoloji gelişimi ve insani gelişmeye önem veren ülkelerin insanı ve doğayı koruma çabaları üretirken verimliliği destekliyor. Üretirken verimlilik için de kaynakların yok olmaması büyük önem taşıyor. Yenilenebilir enerji üretiminin teknik ve sosyal yönlerine hakim çalışanlara ihtiyaç Almanya ve İngiltere’de yüksek seviyelerde. Türkiye’de ise orta vadede artacak. Şimdiden hazırlanmakta fayda var.

imaj1YAPAY ZEKA İLE ROBOTİĞİ BİRLEŞTİREN SEKTÖRLER PARLAYACAK

Dijital pazarlama ve sosyal medyanın yanı sıra iş güvenliği, taşeron, fason yöneticiliği ve yazılım geliştirmeye yönelik pozisyonların, son dönemde hem adaylar hem de şirketler açısından talebin artış gösterdiği pozisyonlar olarak öne çıktığına değinen Eleman.net Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Duyarlar, “Geleceğe dönük baktığımızda, yapay zeka, robotik, enerji ve biyolojinin önümüzdeki yıllarda en çok önem kazanan iş alanları olması bekleniyor. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde ise inovasyon ve gelişim uzmanlığı, internet gazeteciliği, mobil uygulama geliştirme, risk yöneticiliği, SAP/ERP danışmanlığı ve iş zekası uzmanlığı, veri analistliği gibi mesleklerin yıldızının parlayacağını öngörüyoruz” diyor. Yol planlaması, konumlandırma ve haritalama gibi çalışmaların yanı sıra robotların birbirleri ile koordinasyonları, diğer nesnelerle etkileşimleri, öğrenmeleri ve ortaklaşa çalışmaları için yapay zeka ile robotiği birleştiren sektörlerin ön plana çıkacağına değinen Duyarlar, “Enerji sektöründe de yeni teknolojilerle beraber, alanında uzmanlaşmış satış ve pazarlama danışmanlarına, teknisyenlerine ihtiyaç olacak. İş zekası uzmanlığı ve veri analistliği de yükselen değerler arasında. Geleceğin altını olarak görülen veriyi en iyi sonuçları alacak şekilde kullanabilmek tüm kurumların hedefi. Bunu yapabilmek için de bu iki konudaki uzmanlara olan talep günden güne artıyor” diyor.

YAZILIMCI ARZI AYLIK YÜZDE 3 BÜYÜYOR

İstihdam platformu Kariyer.net’in Genel Müdürü Fatih Uysal, Endüstri 4.0 olarak adlandırılan bu dönemin tüm süreçlerde dijitalleşme anlamına geldiğini ifade ederek “Y kuşağının yanı sıra Z kuşağının da iş dünyasına katıldığı bu süreçte yepyeni meslekler gündeme gelirken, işverenlere yönelik beklentiler de değişiyor” diyor. Uysal’a göre yeni kuşak hem inovatif şirketlerde çalışmak istiyor hem de maddi ve manevi tatmini yüksek geleceğin mesleklerini tercih etme eğilimi gösteriyor. Yeni kuşakların, kullanıcıların ve tüketicilerin ya da sunulan hizmetlerin kapsamını da değiştirdiğine değinen Uysal, bazı alanlarda önemli yetenek ihtiyaçları ortaya çıkmaya başladığına işaret ediyor. Şu an en çok tekstil, yapı, üretim, endüstriyel ürünler, sağlık ve bilişim alanlarında iş başvurusu yapıldığını ifade eden Uysal, yazılım uzmanı pozisyonuna başvuruların ayda yüzde 3 büyüdüğünü vurguluyor.

DATAYI DOĞRU ANALİZ EDEN YETENEKLER VAZGEÇİLMEZ OLACAK

Fatih Uysal’a göre yakın gelecekte ön plana çıkacak 5 meslek şöyle;

Biyomedikal Mühendisliği: Mühendislik her dönemde önemli bir meslek dalı oldu ve gelecekte farklı dalların da eklenmesiyle çeşitlenerek önemini koruyacak. Özellikle biyoloji ve tıp alanındaki gelişmelerin artmasına paralel olarak Biyomedikal Mühendisliğine olan ihtiyacın bugün olduğu gibi gelecek dönemde de devam edeceği görülüyor.

Data Analistliği: Gelecekte müşterisine özel, en doğru hizmeti vermek isteyen firmalar için ‘Büyük Veri’ ve onun doğru analiz edilmesi çok önemli olacak. Datayı doğru anlayan ve yönetebilen yetenekler firmalar için vazgeçilmez hale gelecek.

Yazılım Mühendisliği: Yazılım mühendisliği bugün olduğu kadar gelecekte de popüler olacak. Aynı zamanda çok kazandıran meslekler arasında da yer alan yazılım mühendisliği alanında sadece ABD’de 2012 yılında bir milyondan fazla kişi olduğu tespit edilmiş. Bu rakama 2022’de 226 bin pozisyonun daha ekleneceği tahmin ediliyor.

Enerji Mühendisliği: Teknoloji enerji ihtiyaçlarını ve kaynaklarını da etkiliyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının yükselişi ve alternatif enerji kaynakları arayışı bu alandaki meslekleri de daha cazip hale getirecek. Geleceğin meslekleri arasında özellikle enerji sistemleri mühendisliği öne çıkıyor.

Sosyal Medya Uzmanı: İnternet teknolojilerinin artması sadece yazılım alanındaki meslekleri cazip hale getirmiyor. Marka konumlandırmasının doğru yapılabilmesi adına içerik kanallarının ve sosyal medya kullanımının şart olduğu bir dönemdeyiz. Firma ile müşteri bağını güçlendiren bu kanallarla ilgili sosyal medya uzmanı, içerik editörü gibi uzmanlıklar da geleceğin meslekleri içerisinde olacak.

IOT ÇÖZÜM MİMARLIĞI HAYATIMIZI ŞEKİLLENDİRECEK

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karaca ise geçtiğimiz aylarda düzenlediği bir basın toplantısında “Dijital dönüşümle birlikte günümüzde bildiğimiz birçok meslek miadını dolduracak. Onların yerine, Robot Mühendisliği, 3D Yazıcı Mühendisliği, Giyilebilir Teknoloji Tasarımcılığı, Endüstriyel Veri Bilimciliği, Robot Koordinatörlüğü, IT/ IoT Çözüm Mimarlığı, Endüstriyel Bilgisayar Mühendisliği, Bulut Hesaplama Uzmanlığı, Veri Güvenliği Uzmanlığı, Şebeke Geliştirme Mühendisliği ve  Endüstriyel Kullanıcı Arayüzü Tasarımcılığı gibi meslekler öne çıkarak hayatımızı şekillendirecek” demişti.

2016 yılında Davos Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı rapora göre, bugün önemli sayılan yeteneklerin yüzde 35’i yerini yeni yeteneklere bırakmış olacak. 2020 yılı itibarıyla 4. Sanayi Devrimi, gelişmiş robotları, sürücüsüz araçları, yapay zekayı, gelişmiş materyalleri, makine öğrenimini, biyoteknoloji ve genom bilimini hayatımızın göbeğine oturtmuş olacak. Bu gelişmeler yaşama ve çalışma şeklimizi derinden etkileyecek. Ev keşif ve inovasyon şirketi littlebits’ in kurucusu ve TED konuşmacısı Ayah Bdeir’in Dünya Ekonomik Forum blogunda yayınlanan makalesine göre, yakın gelecekte bugün bilinmeyen 5 sıradışı iş patlama yapacak. Bunlar sırasıyla şöyle;

Robotik veteriner: Biyoloji ve teknoloji arasındaki çizgi gitgide inceliyor. 15 yıl içinde evcil hayvanı olanlar veteriner yerine mühendislik eğitimi almış kişilerden yardım alabilecek. Örneğin, takma bacakları olan veya kalbine stent takılmış hayvanlara robotik okumuş kişiler yardım edebilecek.

Davranışsal oyun tasarımcısı: Önümüzdeki yıllarda sanal oyunlar daha da yaygın ve vazgeçilmez bir stres atma yöntemi haline gelecek. Pokemon Go nasıl dünyayı etkisi altına aldıysa ve insanları sokaklara döktüyse, pek çok oyun da yakın gelecekte daha fazla sayıda insanın hayatına dokunacak. Bu akımla beraber, oyun programcıları kişiyi geliştiren, sağlıklı olmalarını destekleyen hedefli oyunlar üretecek.

Holoportasyon uzmanı: Microsoft vücudumuzu hologram olarak başka bir yerde göstermeyi sağlayan teknolojiler üzerine çalışmaya başladı bile. Yıldız Savaşları’nda R2D2’nin Prenses Leia’nın mesajını gösterdiği gibi kendi görüntümüzü başka yerlerde hologram olarak gösterebileceğiz. Holoportasyon uzmanları da hologram teknolojilerinde ortaya çıkacak sorunlara çözüm bulacak kişiler olacak.

İklim mühendisi: Küresel iklim değişiminin etkileri ortada. Geleceğin teknolojilerinin bir kısmı belli bir ölçüde iklimlere müdahale edebilecek. Bunun için de Geo-mühendislere ihtiyacımız olacak. Geo-mühendislik ile örneğin karbonu içine çekebilen yapay ağaçlar sayesinde karbondan kirlenmiş okyanuslar temizlenebilecek.

Yapay organ geliştiricisi: Gün gelecek hastaneler kendi kalp ve ciğerlerini geliştirebilecekler. Laboratuvarda kök hücre kullanılarak, 3 boyutlu baskıyla üretilmiş organlar yapılabilecek.

HAYATINIZIN RİSK ANALİZİNİ AKTÜERLER YAPACAK

Ekonomik büyümenin dinamiklerinin değişmeye başlaması, yazılımın şirketler için öneminin gitgide artması ve uzayan insan ömrü, şu anda var olmasına rağmen sektör olarak değerlendirilemeyecek alanların büyümesine yol açacak.

Melek Yatırımcılık: Ülke ekonomilerinin gelişiminde bir süredir gençlerin kurduğu girişim şirketleri de pay alıyor. Bu payın büyüyeceği tahmin edildiği için melek yatırım fonlarının da artacağı düşünülüyor. İstatiki bilgilere göre, her 100 yatırımdan sadece 10 tanesi tutuyor. Bu yüzden yatırım yapılacak girişimi doğru seçmek ve gelecek öngörülerini iyi planlamak melek yatırımcılığın en önemli kriterlerinden.

Yazılım Evangelistleri: Bunlar yazılımcılarla yöneticiler arasındaki iletişimi, doğru stratejilerin geliştirilmesini sağlamakla görevli olacak. Böylece yazılımcıların talepleri üst düzey yöneticilere doğru şekilde aktarırken, geliştirilen ürün ve hizmetlerdeki teslim süresi de kısalacak.

Geriatri ve Gerontoloji Uzmanları: Yaşam süresinin artması yaşlılık bilimlerinin önünü açacak. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2015 verilerine göre, Türkiye’de ortalama yaşam beklentisi 75.8 yıl. Bugünlerde doğan çocukların yarısının 100 yaşını geçmesi bekleniyor. Gerontoloji ve geriatri işte tam bu noktada, artan yaşlı nüfusun ihtiyaçlarına cevap olarak ortaya çıkıyor.

Aktüerya Uzmanları: Aktüerya, kısaca insanların doğum, ölüm, hastalık, sakatlık, emeklilik gibi yaşamını, yangın, kaza, deprem, sel, hırsızlık gibi mal varlığını etkileyen, öngörülemeyen olaylarla ve bunların finansal etkileriyle ilgileniyor. Aktüerler, bu tür olayların oluşma riskinin analizi, olasılıklarını tahmin ve bu risklerin finansal etkilerini hafifletici güvenlik programlarını oluşturmak üzere sigorta şirketlerinde görev alabiliyor. Yakın gelecekte bu mesleğin de popüler hale gelmesi bekleniyor.

BİLİŞSEL BİLİM UZMANLIĞI GELİYOR

Kolay İK Kurucu Ortağı Efecan Erdur, önümüzdeki yıllarda teknolojik kaos arttıkça mesleklerin da-ha detaylı alt kırılımlara ayrılarak uzmanlıkların derinleşeceğini belirtiyor. Merkezsizleştirilmiş (decentralized) veri sistemlerinin yükselişine bağlı olarak bu alandaki mesleklerin artacağına değinen Erdur, “Örneğin insanların kararlarını detaylı inceleyip bunları yapay olarak yinelemeye çalışan projelerde çalışacak bilişsel bilim (cognitive science) uzmanlığı, geleceğin meslekleri arasında yer alacak. Bilgiye ulaşmanın ve bilgiyi işlemenin kolaylaşmasıyla, sadece bilgiye dayalı olan işler yavaş yavaş yok olurken, düşünmeye, yaratıcılığa ve el becerisine ihtiyaç duyan meslekler daha fazla ayakta kalacak” diyor.

ÇOCUKLARIN YAPACAĞI İŞLERİN YARISI HENÜZ İCAT EDİLMEDİ

Uluslararası Türk kadın ağı TurkishWIN’in kurucusu Melek Pulatkonak’a göre, şu an ilkokulda okuyan çocukların yapacağı mesleklerin yarıdan fazlası henüz icat edilmedi. Pulatonak, World Economic Forum’un son raporundan yola çıkarak, yakın gelecekte çalışanda aranacak olan özelliklerin 10 maddede toplanacağına işaret ediyor: “Karmaşık Problem Çözme Becerisi, Analiz ve Kritik Düşünme Becerileri, Yaratıcılık, Yönetim Becerileri, Kişiler ve Birimler Arası Koordinasyon Becerisi, Duygusal Zeka, Değerlendirme ve Karar Alma Becerisi, Hizmet Odaklılık, Müzakere Becerileri ve Bilişsel Esneklik.”

ŞİRKET İÇİN NE YAPARIM DİYENLER YÜKSELECEK

İşe alım ve danışmanlık şirketi Page Group Ülke Müdürü Hugo Campo, gelecekte yıldızı parlayacak mesleklerin başında insan kaynakları analistliği, veri madenciliği, analizi, dijital sağlık yöneticiliği, veri güvenliği ve Java geliştiriciliğinin geldiğini belirtiyor. Campo’ya göre tedarik zinciri yöneticiliği ve fintech uzmanlığı da vazgeçilmezler arasında olacak. Campo geleceğin mesleklerine hazırlanan gençleri iş bulma konusunda avantajlı konuma getiren unsurların ise, staj, lisans, yüksek lisans eğitimi veya seyahat aracılığıyla edinilen uluslararası deneyim ve birden fazla yabancı dil bilmek olduğunu vurguluyor. Artık şirketlerin hiyerarşik yapısının da kabuk değiştirdiğini, bir organizasyonun kurulması için daha az kalifiye insana ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Campo, “Kaç para alırım diyen değil, şirket için ne yapabilirim diyenlerin daha hızlı yükseleceği bir çağdayız. Bu noktada kişisel gelişim eğitimleri önem kazanıyor” diyor.

12OYUN ARTİSTLERİNE İHTİYAÇ OLACAK

Siber-fiziksel sistemlerin kullanımına dayanan bir endüstriyel değişimin söz konusuna olduğunu belirten Randstad Türkiye Yönetici Direktörü Leigh Ostergard, “Bilgi iletişim teknolojileri halen Türkiye’de tamamen kullanılmıyor. Yakın bir gelecekte kullanımı büyük ölçüde artış gösterecek ve teknolojik alanda gelişmiş eleman ihtiyacı doğacak” diyor. Küresel rekabetin daha da büyüyeceğini ve reaksiyonun daha hızlı olduğu bir iş yaşamının bizi bekliyor olacağını ifade eden Ostergard, yeteneğin daha ön planda olduğu yeni meslek grupları ve yeni iş alanlarının doğacağını vurguluyor. “Teknolojinin hızla gelişmesi, ileri teknoloji bölgelerinde istihdamı arttıracak birçok yeni iş yaratacak. Yeşil enerji, biyoteknoloji gibi yeni alanların doğacak olması, bu sektörlerde istihdam edilecek yeni meslek gruplarını ortaya çıkaracak” diyen Ostergard’a göre, dijital çağın doğal bir sonucu da iş değişikliği yapmanın giderek kolaylaşacak olması. Özellikle pazarlama sektöründe ‘game artist’lere (oyun sanatçısı) ihtiyaç olacağına işaret eden Ostergard, markalar için oyun kurgulayan ve tasarlayan çalışanların revaçta olacağını belirtiyor. Yine pazarlama sektöründe ‘growth hacker’ arayışlarının devam edeceğini belirten Ostergard sözlerini şöyle sürdürüyor: “Pazardaki fırsatları bulup belirleme, o fırsata uygun yazılım geliştirme, uygulama ve sonrasında ölçümlemesini yaparak analizini gerçekleştirmeden sorumlu olan growt hacker’lar yaptıkları kompleks işle pazarlamanın analitik kısmına büyük hizmetler sunacak. Growth hacker’ların online pazarlamacılardan farkları ise her türlü işe yarar metriği analiz etmeleri, test etmeleri ve ölçümlemeleri. SEO, Google Analytics ve diğer analitik araçları, içerik pazarlaması, A/B testi, viral pazarlama ve sosyal medya pazarlaması ise growth hacking konusunda en çok kullanılan kavramlardan.”

OYUN OPERASYONLARI BÜYÜYECEK

Oyun sektörünün bugün olmazsa olmaz mesleklerinden programlama, grafik tasarım ve 3D animasyona gelecekte de ihtiyaç olacağını ifade eden Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği Başkanı Ali Erkin “Sektördeki büyüme devam ettikçe bu alanlarda kendini geliştirmiş insanlara olan ihtiyaç da artacak. Bunun dışında, oyun kullanıcılarla buluştuktan sonra aldığı etkileşim doğrultusunda kullanıcının isteklerini ve ihtiyaçlarını belirleyip bunları güncellemeler veya başka değişikliklerle oyuna aktaran ve böylelikle oyunu sürekli geliştiren, daha iyi hale getiren, Live Game Operations (canlı oyun operasyonları) alanında çalışan insanlara gelecekte daha büyük ihtiyaç olacak” diyor.

MENTAL KOÇLAR DEVREDE OLACAK

Geçtiğimiz günlerde yeni girişimciler için bir kuluçka merkezi de kurmuş olan ortak çalışma alanı firması Workinton ’un CEO’su Pınar Massena, iş yapma koşullarının değişmesi ile iş modellerinin de gelişeceğini söylüyor. Yakın gelecekte insanoğlunun rutin ve basit işlerden uzaklaşacağını düşünen Mssena’ya göre, robotlar işsizliğe sebep olmayacak, yeni işler ortaya çıkacak. “Hayatımızın her alanında karşılaştığımız durumlar için parça parça teknoloji geliştirip her koşulda bir sorunun çözümüne hizmet eden yazılımcılar ön plana çıkacak. Doğal olarak dijital alanda iş imkanlarının artacağını söyleyebiliriz” diyen Massena, sağlık sektörünün de vazgeçilmez olacağını, yeni hastalıklar çıkacağını belirtiyor. Hizmetin bu kadar geniş bir tabana yayıldığı günümüz dünyasında, bilgi ve verinin yönetiminin de ön plana çıkacağını vurgulayan Massena şunları söylüyor: “İşini geliştirmek isteyen her kesim veriyi kontrol edebilen, yorumlayan ve yöneten profesyonellere gereksinim duyacak. Bu öngörülerin yanı sıra insan psikolojisini temel alan bilim dallarında da gelecek var diyebilirim. Terapi yöntemleri çoğalacak. Verimli insana erişebilmek için mental koçlar devrede olacak.”

Sosyal medya yönetiminin de 20 yıl sonrasının önemli mesleklerinden biri olacağını dile getiren Massena’ya göre, geleceğin mesleklerini inşa edecek çalışanlar aslında bir bütünün parçalarını oluşturacak. Özellikle Türkiye gibi ekonomilerde yakın geleceğin en parlak sektörlerinden biri finansal girişimcilik olacak. Bir diğer öne çıkacak meslek ise, doğru iletişim yönetimi olacak. İlişkide olduğu ağları iyi yöneten ve bu ağlardan verim sağlayan iş alanı, ciddi bir meslek grubu oluşturacak. Özellikle ortak çalışma alanlarının sayısı artacak ve yakın gelecekte çok parlak bir sektör haline gelecek. “Bunun için de öne çıkacak iş alanı Community Management, yani topluluk ve network yönetimi yapan profesyoneller bu sektörün bağlayıcı unsuru olacak” diyen Massena, nüfus artışı ve dünyadaki enerji kaynaklarının hızla tükenişinin de yeni meslek dallarının ortaya çıkmasına sebep olacağını öngörüyor.

14BLOCKCHAIN ARACI MESLEKLERİ ORTADAN KALDIRACAK

Blok zinciri (Blockchain) ile finansal hizmetler, bankacılık, tüketici ürünleri ve hizmetleri, sağlık, e-devlet, emlak, IoT (nesnelerin interneti), işletme, KOBİ ve telif hakları gibi birçok iş alanındaki iş akışlarının baştan aşağı değişeceğini ifade eden Avrasya Blockchain ve Dijital Para Araştırmaları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Av. Kadir Kurtuluş şunları aktarıyor: “Aracıların ortadan kalkabileceğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla bazı meslekler de ortadan kalkacak, bazıları form değiştirecek ya da başka meslekler ortaya çıkacak. Blockchain ile beraber blok zincirlerinde oluşan verilere erişimi kontrol etme kabiliyetimiz çok önemli bir hal alacak. Devletler ve özel kurumlar blok zinciri üzerinde yapılan işlemlerin denetlenmesi, oluşan işlemlerden varsayımlar üretilmesi mekanizmasına geçecekler. Bu nedenle veri akışının denetlenmesi, verilerden bir çıkarımda bulunmak üzere veri analistliği en yaygın mesleklerden biri olabilir. Yine veri madenciliği, kriptograflık, Blockchain yazılımcılığı, veri tasnifleme uzmanı, veri anlamlandırma uzmanı, büyük veri analisti, kripto para brokerlığı gibi birçok meslek ortaya çıkabilir.”

KRİPTO KURLAR VE AKILLI KONTRATLAR GELİYOR

Türkiye’nin ilk Silikon Vadisi merkezli girişim sermayesi fonu 500 İstanbul’un Yönetici Ortağı Rina Onur Şirinoğlu, bugün okullarda ve üniversitelerde öğrendiğimiz yetkinliklerin çoğunun 20 sene sonra önemini yitireceğini belirtiyor. Şirinoğlu şunları söylüyor: “Artık bilgiye erişim ve bu bilgiyi anlayıp kısa sürede modelleri keşfetmek, üstüne karar mekanizması çalıştırabilmek makinelere mahsus olacak. Bankacılık ve tasarruf kararlarını yapay zeka servisleri alabilecek. Bu sebeple geleceğin en önemli mesleklerinin büyük veri ve yapay zeka unsurlarına yönelenler olacağını düşünüyorum. Bunun yanı sıra hayatımızın her anında bugün var olmayan teknolojilerden kripto kurlar ve blockchain bazlı akıllı kontratlar, geleceğimizin sözleşmelerini, kimlik doğrulamalarını ve transferlerini değiştiren önemli altyapılardan olacak. Yapay gerçeklik teknolojilerini de eğitimden sağlığa, savunma sanayine kadar birçok farklı sektörde görebileceğiz.”

FRANKEN FOOD DENETÇİLİĞİ REVAÇTA

İş zekası danışmanlık firması Metric Genel Müdürü Gökhan Arıksoy, veri tabanı mühendisliğinin de yükselen meslekler arasında olacağına işaret ediyor. “İnternet üzerinden ulaşılamamak diye bir şey söz konusu bile olamaz artık şirketler için. Bu da web tasarımcılarının gittikçe daha büyük bir öneme sahip olmalarını sağlıyor” diyen Arıksoy’a göre, sanal market işletmeciliği de perakende sektörünü dönüştürecek. Teknoloji hızının yol açtığı olumsuz sonuçlara değinen Arıksoy, bunlardan GDO’lu gıdaları örnek vererek “Fakat bilim insanları bu olumsuz sonuçları engellemenin yollarını aramaya devam ediyor. Bu yollar da daha önce benzerine hiç rastlamadığımız bir takım iş tanımları ortaya çıkarıyor. Örneğin genetiği ile oynanmış ürünlerin sağlığa zarar vermemesi için uygulanan denetim mekanizmaları, franken food denetçiliği olarak biliniyor. Franken food denetçiliği geleceğin en revaçta meslekleri arasında sayılacak” diyor.

ENDÜSTRİ 4.0 İLE MAVİ YAKALAR SİSTEMDEN ÇEKİLECEK

Sanayi’de verimliliği arttıran ve üretim maliyetlerini düşüren Endüstri 4.0 sisteminin yakın gelecekte sanayide mavi yakalı çalışanı sistemden çekeceğini belirten Siemens Türkiye İcra Kurulu Üyesi Ali Rıza Ersoy, önümüzdeki yıllarda yeni mesleklerin ortaya çıkacağını, işgücünün bu alanlara kayacağını belirtiyor. Endüstri 4.0’ı başarıyla hayata geçirdiği takdirde Türkiye’nin orta gelir tuzağından kurtulacağına da işaret eden Ersoy, “2006 yılında Avrupa Birliği’ndeki sanayi üretimi 550 milyar euro iken, 2011 yılında sadece 620 milyar euro’ya yükseldi. Aynı dönemde Çin’deki üretim 2006 yılında 170 milyar euro iken, 2011 yılında 580 milyar euro seviyesine çıktı. Doğunun endüstri gücü, Batı’yı geçiyor. Batı, bu duruma kayıtsız kalamazdı ve Endüstri 4.0’ı geliştirdi” diyor. Tüketici tercihlerinin çok değişken ve kişiselliği öne çıkaran bir hal aldığını anlatan Ersoy, “Tüketicinin kişiselleşen taleplerine Endüstri 4.0 ile cevap vermek mümkün olacak. Bugün dünyada sadece size özel parfüm üretmek mümkün hale geldi. Bu da katma değeri arttırıyor. Endüstri 4.0 sayesinde sistem geçmişte olmadığı kadar mükemmel çalışıyor, geçmişte olmadığı kadar ucuzluyor. Geleceğin kararları robotlar tarafından verilecek” diye konuşuyor.

ÖĞRETMENLİK ANLAYIŞI DEĞİŞECEK

Nişantaşı Üniversitesi Rehberlik ve Kariyer Daire Başkanı Nazik Kösegil, dijitalleşme ile birlikte insani özelliklerin korunması ve sosyal bir varlık olan insanın iletişim gücünü geliştirmesinin ikinci önemli özellik haline geleceğine işaret ederek, burada psikologlara iş düşeceğine değiniyor. “Yakın gelecekte günlük yaşamda kullanılan İngilizce artık yetmeyecek. Her mesleğin kendine özgü bir dili olacak ve her meslek erbabının bu dile hakim olması gerekecek. Zaten birkaç yıla anlık translate programları yaygınlaşacak ve herkes anlık olarak her dili konuşabiliyor olacak” diyen Nazikgil, öğretmenliğin ve eğitim öğretimin de kökten değişeceğini vurguluyor. “Artık tahtada ders anlatan, ödevleri el yazısıyla isteyen öğretmen modellerinin de yerini sanal deneyler yapan ve sunumlar isteyen öğretmen modelleri alacak. Sanal deneyimlerin eğitim ve öğretimi nasıl değiştireceğini tartışmaya başladık” diyen Kösegil’e göre, öğretmenler de değişecek. Öğretmenlik mesleği 4.0’ı iyi anlayan ve aktaran olmak durumunda. Birçok meslek için de durum böyle. Ya bu devrime ayak uyduracak ya da yok olacak. 4.0 ile birlikte artık mezun olduğun bölümün mesleğini yapacaksın anlayışının da ortadan kalktığına değinen Kösegil sözlerini şöyle tamamlıyor: “Üniversitede okunan bölüm, sadece gelecekte yapılacak mesleğin akademik bir alt temelini oluşturuyor. Öğrenciler üniversite yıllarında 4 duvar arasında vize final arasında koşmayı planlıyorsa geleceği yakalamaları mümkün değil. Meslekler kendini sürekli güncelliyor çünkü. Öğrenciler de kendi alanlarında kendilerini devamlı güncellemeli, dünyadaki gelişmeleri de takip etmeli.”

DUYGUSAL ZEKA ÖNE ÇIKACAK

Yönetici ve nitelikli uzman pozisyonları için işe alım yapan Talent Smart’ın İşe Alım Çözümleri Direktörü Ayşen Çalık, teknolojinin hızla geliştiği, proaktif ve verimli çalışmanın, duygusal zekanın ve öğrenme çevikliğinin, hatta ekoloji ile uyumlu sistem geliştirmenin öne çıktığı günümüz iş dünyasında, dijital çalışmalar, mobil uygulamalar, SEO, 3D tasarım ve baskı, eko sistem ve nöro bilimle alakalı mesleklerin ön plana çıkacağını ifade ediyor. Sanayi 4.0 ile birlikte özellikle çok fazla insan kaynağı istihdamı gerektiren operasyonel süreçlerin makineleşeceğini ve robot uygulamaların insanların yerini alacağını belirten Çalık’a göre, tüm pozisyonlarda duygusal zeka ile ilişkili yetkinlikler öne çıkacak. Sanal gerçeklik programcılığı, 5 duyu reklam tasarımı, yapay zeka pazarlama, dijital dedektiflik ve alternatif besin mühendisliği gibi adını hiç duymadığımız meslekler popüler hale gelecek.

GİG EKONOMİSİ BÜYÜYOR

Dijital dönüşüm ekseninde hem kurumlar hem de çalışanların yetkinlik ve görev tanımlarının evrim geçirdiğini ifade eden Deloitte Türkiye Yetenek Lideri Burç Seven, “Özellikle dönüştürücü/yıkıcı teknolojilerin domine ettiği meslek gruplarında yeni iş kollarının ortaya çıktığını, mevcutların ise evrildiğini gözlemliyoruz. Yeteneklerin kazanılması ve elde tutulması konularında kitle-kaynak ekonomisi ve gig (freelance çalışan) ekonomisi gibi farklı yetenek platformları ortaya çıkıyor” diyor. 2017’nin insan kaynakları trendlerine göre, hem globalde hem de Türkiye’de şirketlerin gelecek dönem için en önemli önceliklerinin dijital dönüşüm ekseninde ‘geleceğin organizasyonunu oluşturmak’ olduğunu belirten Seven’e göre, bu trend önümüzdeki 5 yıl içerisinde giderek önemini arttıracak. Özellikle teknoloji ve otomasyon ile birlikte iş kolları yeniden tanımlanırken, insan faktörünün kattığı empati, iletişim ve sorun çözme gibi değerler geleceğin iş dünyasında çok daha önem kazanacak. “Geleceğin iş dünyası, çalışma ortamı ve organizasyonu kapsamında, farklı yetkinliklerin ve donanımların bir araya getirildiği ‘çapraz fonksiyonlu’ oluşumlara ve iş birliklerine çok daha fazla gereksinim duyulacak” diyen Seven, özellikle büyük veri analizi alanında işgücüne ihtiyaç oluşacağını öngörüyor. Seven yeni ve eski kuralları şöyle özetliyor:

ESKİ KURALLAR

Makine öğrenimi ve yapay zeka mevcut iş kollarının yerini alıyor              

Tam zamanlı çalışanlar yetenek kaynağının çoğunluğunu oluşturuyor    

İşgücü planlanması tam zamanlı işgücü ve yetenek gereksinimine odaklanıyor  

İş kolları ve kariyer basamakları işgücünün temelini oluşturuyor

Robotik ve kognitif teknolojiler IT projeleri kapsamına giriyor     

İK fonksiyonlarının otomasyon konusundaki odağını değişim yönetimi oluşturuyor          

İşin temel yapıtaşını iş kolları ve iş tanımları oluşturuyor

YENİ KURALLAR

İş kolları ve iş yapış şekilleri, teknoloji ile yeniden şekilleniyor ve ‘zenginleştirilmiş işgücü’ adını verdiğimiz, insana dair yeteneklerin öne çıktığı yeni modeller ortaya çıkıyor

Yetenek kaynağı; sözleşmeli çalışanlar, gig ekonomisi, kitle-kaynak gibi farklı yetenek platformlarıyla zenginleşiyor

Çoklu işgücü ve teknolojiler doğrultusunda fırsatları değerlendirmek ve incelemek, işgücü planlamasının odağını oluşturuyor

Projeler, atamalar ve görevlendirmeler, farklı alanlarda deneyimler işgücünün yapı taşlarını oluşturuyor. Mesleki kariyer; gerçekleştirilen projeler ve kazanılan deneyimlerin bir bütününü temsil ediyor.

İnsan ve teknolojinin bir araya gelmesi, çok fonksiyonlu görev tanımlarını oluşturuyor

İK fonksiyonlarının; dijital dönüşümle evrilen iş kollarını ve görev tanımlarını yeniden tanımlamada ve zenginleştirilmiş işgücünün kazanılmasında stratejik bir rolü bulunuyor

İşin temel yapıtaşını, iş kollarını bir araya getiren görevler oluşturuyor

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s