SES KISIKLIĞI BAŞKA HASTALIKLARIN HABERCİSİ OLABİLİR

Ses kısıklığı mevsimsel ya da sesin kötü kullanımına bağlı olarak sık rastlanan bir rahatsızlık. Ancak ses kısıklığı probleminiz iki haftadan daha uzun sürdüyse dikkate alınması gereken başka bir hastalığın belirtisi olabilir.

ses-kısıklığı-megafonSesteki çatallaşmalar, titreşimler, boğuk ses ve diğer tüm ses değişikliğine ses kısıklığı deniyor. Gırtlaktan daha aşağı seviyelerdeki rahatsızlıklar sesin cılız ve zayıf çıkmasına neden olurken, gırtlağın kendisi ile ilgili hastalıklar da sert, tırmalayıcı ve kısık ses oluşumuna sebep oluyor. Ses kısıklığı oluşturan pek çok sebep var. Bunlar arasında çok basit ve kendiliğinden iyileşebilecek sebepler olduğu gibi, ciddi ve tedavisinin büyük ameliyatlar gerektirdiği hastalıklar da olabilir. Ses kısıklığı özellikle 15 günün üzerinde devam etmekteyse mutlaka araştırılması gerekir. Basit bir üst solunum yolları enfeksiyonundan başka ses teli felçlerine, sesin aşırı ve kötü kullanıldığı durumlardan gırtlak kanserlerine kadar çok değişik sebeplerle oluşabilir.

Sesimizi doğru kullanamadığımız zamanlarda (bağırma, yüksek sesle ağlama,vs..) ses kısıklığı görülür. Ses teli nödülü ve kistleri, viral enfeksiyonlar, ses teli felci, sürekli geniz akıntsına yol açan sinüzit, geniz eti, mide asidinin yemek borusuna kaçışı ve gırtlak kanserleri ses kısıklığının en sık görülen sebepleridir.

BAŞ SUÇLU AKUT LARENJİT

Ses kısıklığınına sebep olan başlıca rahatsızlık akut larenjittir. Akut larenjit, soğuk algınlığı ve diğer üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında ya da aşırı bağırmaktan kaynaklanan ses zorlamalarında ortaya çıkar. Genellikle bir, iki hafta içinde ses normale döner. Aşırı bağırmayı takiben gelişen akut larenjit sırasında ses teli içinde küçük kanamalar meydana gelebilir. Bu aşamada ses dinlendirilmediği taktirde bu kanama polip adı verilen tek taraflı ses teli şişliklerine dönüşebilir ve sürekli ses kısıklığına neden olur. Larenjit çoğunlukla enfeksiyona bağlı olarak ses tellerinin şişmesidir. En sık nedeni üst solunum yolları kaynaklı bir viral enfeksiyonun gırtlağa yayılmasıdır. En iyi tedavisi ses tellerinizi dinlendirmek ve bol sıvı almaktır. Bu enfeksiyonların büyük çoğunluğu virüslere bağlı geliştiğinden antibiyotikler etkili olmaz. Bir larenjit atağı sırasında sesinize dikkat etmeniz çok önemlidir, çünkü ses tellerinin şişmesi bu bölgedeki bir hasara bağlı bir kanamaya veya nodül (küçük şişlik), polip (doku çıkıntısı) veya kist oluşumuna sebep olabilir.

Nodüllere genç kadınlarda ve erkek çocuklarında daha sık rastlanır. Topluluk içinde çok konuşan, mesleklerini sesiyle gerçekleştiren kişilerde görülme sıklığı diğer meslek gruplarına oranla daha fazladır. Ses tellerinin birbirlerine sürekli normalden fazla kuvvetle çarpmasına bağlı olarak gelişen nodüller, ses eğitimi ile ses kullanma alışkanlığı düzeltilmediği sürece kendiliğinden kaybolmazlar.

TRAVMA SONRASI PARALİZİ GELİŞEBİLİR

Ses tellerinin paralizisi, baş ve boyun yaralanmaları, tümörler, hastalıklar, ameliyatlar veya felç sonrasında da oluşabilir. Dalları beyin sapından larenks’e (gırtlak) kadar uzanan ve ses tellerinin hareketini kontrol edip sağlayan Nervus Vagus adlı sinirde oluşan bir hasar, ses tellerinin paralizisinin temel sebebidir. Ses ve yutma problemlerinin derecesi, sinir üzerindeki hasarın hangi seviyede oluştuğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Ses kısıklığı, seste hava, yüksek sesle konuşabilme yeteneğini kaybetme, tondaki ve ses yüksekliğindeki değişebilirliğin kısıtlanması, çıkan sesin uzatılabilme ve devam ettirilme süresinin kısalması, yemek yeme sırasında boğulma tehlikesi yaşama ve/veya öksürme, yiyecek ve içeceklerin akciğerlere kaçarak aspire edilmesine bağlı olarak gelişmesi muhtemel zatürre (ses tellerinin yutma sırasında akciğerleri korumak üzere tam ve yeterli olarak kapanamamalarına bağlı) gibi bulgular görülür.

SES KISIKLIĞI NEDENLERİ

-Larenjit (Gırtlak iltihabı)
-Ses tellerinde nodül, kist veya polip gibi iyi huylu kitleler
-Akciğer hastalıkları
-Ses teli hareketini sağlayan sinirlerin felci
-Alerji veya iltihaplara bağlı geniz akıntısı
-Mideden yukarı doğru asit kaçağının olması (reflü) ve şiddetli kusmalar
-Gırtlak ve çevresindeki dokuların tümörleri
-Ses telleri çevresine gelen darbeler
-Psikolojik sebepler
-Şeker hastalığı veya sinir sistemi hastalıkları gibi vücudun diğer bölgeleriyle birlikte ses telini de tutan hastalıklar
-Sigara, duman ve kimyasal gazlar gibi tahriş edici maddelere maruz kalmak
-Yanlış ses kullanımları(bağırma, çığlık, şiddetli ağlama ve öfke durumları)
-Bir takım cerrahi travmalar (gırtlağa yada üst solunum yoluna yönelik yada genel anestezi için solunum yoluna tüp yerleştirilmesi

SES KISIKLIĞINI ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPILMALIDIR?

-Sigara içiyorsanız bırakın.
-Kafein (kahve, kolalı meşrubatlar) ve alkol kullanımından kaçının.
-Sigara dumanı bulunan ortamlardan kaçının.
-Bol su için.
-Evinizin havasını nemlendirin.
-Gıdanıza dikkat edin – Baharatlı gıdalardan kaçının.
-Sesinizi uzun süreyle ve yüksek şiddette kullanmayın.
-Ses kısıklığı olduğunda sesinizi dinlendirin.

SES TELLERİ LEZYONLARI

Ses tellerindeki iyi huylu, kanser özelliği göstermeyen lezyonlar sesin yanlış veya kötü kullanılmasına ve ses tellerinde travma veya hasara bağlı gelişir. Bu lezyonlar ses tellerinin vibrasyonunu bozar. Vibrasyondaki bu bozulma ses kısıklığına ve ses kalitesinde kronik değişikliklere neden olur. En sık rastlanan ses teli lezyonu “şarkıcı nodülü” olarak bilinen nodüllerdir. Tipik olarak her iki ses telinde karşılıklı olarak bulunurlar. Bu nodüller ses istirahati ve konuşma terapisi ile tedavi edilirler. Ses teli polipleri veya kistleri de sesin yanlış veya kötü kullanılmasına bağlı gelişen diğer lezyonlardır ve cerrahi dışı tedaviler sonuç vermediğinde cerrahi tedavi ile çıkarılırlar. Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında allerji, guatr ve sinir sistemi hastalıkları sayılabilir.

SES BOZUKLUKLARININ TEDAVİSİ

Ses bozukluklarının tedavisi, ses kısıklığının nedenine göre değişir. Ses kısıklığına neden olan durumların çoğu, ses dinlenmesi ve doğru ses kullanma alışkanlığını kazanmakla düzelirler. Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları uzmanınız size ses kullanımı ile ilgili bilgiler verebilir, eğitim için sizi ses ve konuşma patoloğuna gönderebilir veya polip gibi görünür bir neden varsa ameliyatla tedavi önerebilir. Özellikle ameliyatla tedavi önerilenler olmak üzere, ses sorunu olan bütün hastalardan sigara içmemeleri ve sigara dumanı bulunan ortamlardan kaçınmaları, bol su içmeleri istenir. Ses ve konuşma patologları, bazı ses bozukluklarında sesi doğru kullanma tekniğini öğretmeye ve varsa yanlış tekniği ortadan kaldırmaya çalışırlar. Bazı hastalardaki sorun, sigara içimi ve bağırma gibi ses kullanımı açısından olumsuz alışkanlıkların bulunmasıdır. Buna benzer durumlarda hastanın ses çıkartma tekniği düzeltilerek ses kalitesi düzeltilmeye ve varsa nodüller tedavi edilmeye çalışılır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s