ÖĞLEN 15 DAKİKA UYU, KENDİNİ KORU

Uyku Bozuklukları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Kaynak, uyku tercihlerinin genetik olduğunu söyledi. İnsanların baykuş ve tavuk olmak üzere ikiye ayrıldığını söyleyen Prof. Kaynak, az uyumanın obeziteye yol açtığını belirterek, “Gece az uyumak, sabah erken kalkmak zorunda olanlar mutlaka öğlen 15 dakika uyumalı” dedi.

ÜRÜN DİRİER

Hakan KaynakTelefonun mucidi Graham Bell’in geceleri yalnızca 2-3 saat uyuduğu söylenir. Leonardo Da Vinci’nin gece uykusu yerine gün içinde ara ara 15 dakika uyuduğu rivayet edilir. Edison’un da deliksiz gece uykusu yerine aralıklı uykuyu tercih ettiği bilinir. Ünlü dahilerin ve başarılı olmuş insanların çok az uyuduklarını defalarca duymuşuzdur. Daha çok çalışmak ve başarılı olmak isteyenlerin en büyük hahayallerinden biridir az uyumak. Fakat bu doğuştan gelen bir özellik değilse olmuyor. Başarısız denemelerin ardında sadece uykulu gözler ve bitkinlik kalıyor. Peki uykusuzluk çekmeden daha az uyumak mümkün mü? Bu sorunun peşine düştük. Uyku bozuklukları uzmanı, nöroloji profesörü Dr. Hakan Kaynak’ın kapısını çaldık.

AZ UYUMAK OBEZİTE SEBEBİ

Son 100 yıl içinde değişen sosyal hayat şartları sebebiyle tüm dünyada uyku süresinin 2-3 saat azaltıldığına dikkat çeken Prof. Kaynak’a göre, ihtiyaçtan az uyumanın bir bedeli var. Uyku süresini ne kadar azaltırsak o kadar çok kilo alıyoruz. Konu hakkında yapılmış birçok bilimsel araştırma mevcut. Hatta geçtiğimiz yıllarda ABD’de obeziteyle mücadele kapsamında okulların başlama saatleri ileri alındı. Bunun üzerine çocukların kilo düzeylerinde kayda değer bir düzelme saptandı.

BAYKUŞ ÇOCUKLARI ERKEN KALDIRMAYIN

Bir kişinin ne kadar uyuyacağının, kaçta yatıp kaçta kalkarsa kendini iyi hissedeceğinin genetik olarak kodlandığını söyleyen Prof. Kaynak, “Bir insanın 5 saat mi yoksa 12 saat mi uyuması gerektiği genlerinde yazılıdır” diyor. Prof. Kaynak, baykuş tipi birini gece erken yatırıp sabah erken kalkmaya zorlamanın başta kilo problemi olmak üzere, kalp damar hastalıkları, kanser ve diyabet gibi hastalıklara yol açacağını ifade ediyor. “Baykuş tipi bir çocuğu gece 9’da yatırıp sabah erken kaldırırsanız o çocukta mental ve fiziksel gelişim problemleri ortaya çıkar” diyen Prof. Kaynak, tavuk tipi bir insanı alıp gece vardiyasında çalıştırmanın da sağlığı olumsuz etkileyerek çalışma performansını düşüreceğini belirtiyor.

ÖĞLEN 15 DAKİKA GECE 1 SAATE EŞİT

Ancak bunları patronunuza anlatmakta güçlük çekebilirsiniz. O sizi sabah erkenden işinizin başında görmek isteyecek. Baykuş olduğunuzu ve gece erken uyuyamadığınızı anlatamayabilirsiniz. Bu durumda uyku sürenizi rahatsızlık hissetmeden nasıl kısaltabilirsiniz? Prof. Hakan Kaynak bunun 15 dakikalık bir öğlen uykusuyla mümkün olabileceğini söylüyor: “Öğlen saat 1 ile 3 arasında başınızı masaya koyarak 15 dakika uyursanız bu gece uykusunun bir saatine eşittir. Ancak öğlen uyunan süre yarım saati geçmemeli, yoksa güne kaldığın yerden adaptasyon zor olabilir. 15 dakika uyku ise hem performansınızı arttırır, hem de gece daha aktif olmanızı sağlar.”

MELATONİN SALINIMI KİŞİDEN KİŞİYE DEĞİŞİR

Geriye bir de melatonin problemi kalıyor. Bağışıklık sistemimizi düzenlemesi, biyolojik ritmimizi sağlaması ve kanserden koruması gibi özellikleriyle bilinen melatonin hormonunun gece belli saatlerde salgılandığını ve eğer erkenden uyumazsak bundan mahrum kalacağımızı düşünebiliriz. Ancak bu doğru değil. Prof. Kaynak, melatonin salgılanmasının da genetik olarak kişiden kişiye değiştiğini söylüyor: “Geç yatıp geç uyanan baykuş tipi ile erken yatıp erken kalkan tavuk tipinin melatonin salgılama saatleri de birbirinden farklıdır. Toplumun geneline göre değil kendi uyku ihtiyaçlarımıza göre hareket eder, ona göre uyur uyanırsak daha başarılı ve sağlıklı oluruz.”

İŞYERİNDE UYKU ODALARI OLMALI

Amerika’da bazı büyük firmaların çalışanları için öğle uykusu odaları hazırladığına ve baykuşlara ayrı, tavuklara ayrı mesai düzenlemesi yaptığına da değinen Prof. Kaynak, Türkiye’deki işverenlerin de bilinçli olması gerektiğini söylüyor ve tipe göre yapılan basit bir mesai düzenlemesiyle iş performansında yüzde 50 artış sağlanacağının altını çiziyor.

ALKOLLÜ ARAÇ KULLANMAKTAN 10 KAT DAHA TEHLİKELİ

Ülkemizde insanların yüzde 30’unun uykusuzluk çektiğini, yüzde 20’sinde ise uyku apnesi olduğuna değinen Prof. Kaynak, sadece yüzde 5’in tedavi olanaklarına ulaştığını belirtiyor. İş ve trafik kazalarının yüzde 25’inin uyku sorunlarından kaynaklandığına vurgu yapan Prof. Kaynak, “Uykusuz araç kullanmak alkollü araç kullanmaktan 10 kat daha tehlikelidir” diyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s