A’DAN Z’YE VİTAMİNLER

Vitamin-and-MineralEndokrinoloji Uzmanı Prof. Metin Özata, hangi vitaminin kimlerde eksik olduğunu, eksik vitaminlerin yol açtığı hastalıkları ve vitamin desteklerinin hangi durumlarda alınması gerektiğini Karar’a anlattı. “Hayat Kurtaran Vitamin ve Mineraller” kitabının da yazarı olan Prof. Özata, vitaminlerin azının da fazlasının da zararlı olduğunu söylüyor.

SİZDE HANGİSİ EKSİK?

“Vitaminler, vücudumuzda görev yapan ve enzim adı verilen proteinlerin yapısına girerek biyolojik olayların düzenlenmesini sağlıyor” diye söze başlayan Prof. Metin Özataya göre, yeterli vitamin almanın en doğru yolu dengeli beslenmek. Ancak bazı hastalıklarda ek olarak vitamin ve mineral desteği alınması gerekebiliyor. Bebekler, gebeler, yaşlılar, alkolikler, sigara içenler, uzun süreli ilaç kullananlar, vejetaryenler ve zayıflama diyeti uygulayanlara da vitamin desteği tavsiye ediliyor. Fakat ‘faydası var zararı yok’ mantığıyla alınan yüksek doz vitaminin vücutta birikerek sorunlara yol açabileceği de unutulmamalı.

BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRİR

A VİTAMİNİ

Büyüme, cilt gelişimi, görme fonksiyonları, üreme, kemik büyümesi, hücre bölünmesi ve enfeksiyonlara karşı vücut direncinin ve bağışıklığın güçlendirilmesinde etkindir. Hayvansal gıdalardali A vitamini bitkisel gıdalardakine göre daha etkilidir. A vitamini en çok karaciğer, süt, peynir, yumurta sarısı, patates, balık, kuru kayısı, havuç, tatlı patates, ıspanak, kabak, marul, tere, roka, brokoli, koyuyeşil sebzeler, şeftali ve portakalda bulunur. A vitamininin azlığı da fazlası da gebelerin sakat çocuk doğurmasına neden olur. Yumurta ve süt ürünleri yemeyenlerde A vitamini eksikliği görülür. A vitamini yetersizliğinde gece körlüğü, kornea tabakasında yara, göz kuruluğu, üst solunum yolu enfeksiyonları ve ishal ortaya çıkar. Aşırı alkol alanlarda, demir ve çinko yetmezliğinde, çölyak, chron, pankreas hastalıklarında ve vejetaryenlerde A vitamini eksikliği görülür. Gebelikte ilk 3 ayda A vitamini alınması çocuğun sakat doğmasına yol açar. Hipotiroidi hastaları A vitamini almamalıdır çünkü kanlarında zaten yüksek miktarda A vitamini bulunur. Fazla A vitamini karaciğer hastalığına ve kemik erimesine yol açar.

KEMİKLERİ GÜÇLENDİRİR

D VİTAMİNİ

D vitamini gıdalarla alınan kalsiyumun bağırsaklardan emilimini sağlar. Çocuklardaki Raşitizm hastalığına, yetişkinlerdeki kemik hastalıklarına engel olur. İnsülün hormonunu ve kan basıncını düzenler. Bazı kanserlerin (meme, kolon ve rektum kanseri), kalp hastalıklarının, multipl skleroz hastalığının ve Tip1 diyabetin gelimesini önler. Kaslara güç verir. Depresyon, şizofreni ve alzheimer’dan korur. Ana kaynağı güneştir ancak somon, karides ve balık yağında da bulunur. Yeterli D vitamini için hergün 15 dakika güneş altında kalmak yeterlidir. Yaşlılarda ve kadınlarda menopoz sonrası D vitamini alınmalıdır.

ZEHİR HASARINDAN KORUR

E VİTAMİNİ

E vitamini antioksidan özelliği sayesinde kalp, damar, sinir ve beyin fonksiyonlarını düzenler, yaraları iyileştirir. Vücudumuzu sigara ve bilumum zehirli maddelerin hasarından korumada etkindir. Prematüre bebekleri hemolitik anemiden korur. Prostat kanseri hücrelerini yok eder. Radyoaktif iyot tedavisi yapılan tiroid kanserli hastalarda tükrük bezlerinin hasar almasını önler. Bağırsaklardan yağ emilimi bozuk olanlar, kistik fibrozis, chrone ve retina dejenerasyonu olan hastaların E vitaminiyle desteklenmesi gerekir. Zeytinyağı, ayçiçek yağı ve çekirdeği, ceviz, badem, tereyağı, kırmızı et, ıspanak, brokoli, kivi, mango ve muzda bolca bulunur.

UNUTKANLIK VE DEPRESYONA KARŞI B VİTAMİNLERİ

B1 VİTAMİNİ: Hücrelere minerallerin giriş çıkışını kontrol eden B1, metabolizmayı hızlandırır. Kan şekerinin yakılması, kalp sağlığının korunması ve öğrenme gibi beyin fonksiyonları için gereklidir. Yaşlanmaya karşı korur. Tam tahılalr, kuru bakliyat, pirinç, patates, karaciğer, biftek, kuru üzüm, süt ve karnıbaharda bulunur. Aşırı çay, hahve, sigara, alkol tüketenlerde, şeker hastalarında ve kalp yetmezliklerinde B1 takviyesi gerekir.

B2 VİTAMİNİ: Büyümede, vücut direncinin arttırılmasında ve besinlerin enerjiye dönüştürülmesinde etkindir. Bazı kanserlerin gelişmesini ve kansızlığı önler. Et, süt, yoğurt, karaciğer, peynir, brokoli, ıspanak, tahıl ve bakliyatta bulunur. Aşırı egzersiz yapanlarda, tiroid bezi yetmezliği hastalarında, bağırsak hastalarında ve alkoliklerde takviyesi gerekebilir.

B5 VİTAMİNİ: Stres giderici bir vitamin olarak depresyon ve anksiyete tedavisinde faydalıdır. Eksikliğinde depresyon, kişilik değişimleri, uyku bozuklukları ve kas güçsüzlüğü oluşur, ayak ve bacaklarda yanma meydana gelir. Fındık, maya, böbrek, mantar ve balıkta bulunur.

B12 VİTAMİNİ: Et, tavuk, hindi ve balıkta bolca bulunan bu vitaminin eksikliği anemi, depresyon,
hafıza zayıflığı, halsizlik, kabızlık, bulantı, kilo kaybı, denge bozukluğu, kulakta çınlama, gaz ve hissizliğe sebep olur. Midede atrofi olması, midede helikobakter pilori bakterisinin bulunması, şeker hastalığı tedavisi için alınan ilaçlar ve vejetaryen beslenme B12 eksikliğine yol açabilir. Aşırı ve devamlı yorgunluğu olanlar demir, magnezyum veya B12 eksikliğinden şüphelenebilir. 65 yaş üzeri kişiler B6, folik asit ve D vitaminiyle beraber B12 de almalıdır.

GEBELER İÇİN KRİTİK

FOLİK ASİT

Folik asit kan yapımı, yeni hücre oluşması ve DNA yapımı için gereklidir. Bu nedenle özellikle gebelik ve çocukluk döneminde bu vitamine olan ihtiyaç artar. Folik asit damar sertliği riskini azalttığı gibi kalp krizi, felç ve bunamaya da engel olur. Koyu yeşil yapraklı sebzelerde, baklagillerde, çilek, kiraz, limon, muz ve portakalda, patates ve mısırda bulunur. Folik asit yetersizliği olan kadınlarda düşük ve sinir hasarlı bebek doğurma riski fazladır. Gebelikte kalsiyum, biotin ve demir desteği yanında hergün 400 folik asit de alınması gerekir.

KANSER SAVAŞÇISI

C VİTAMİNİ

Vücudun mikroplara karşı direncini arttırır, kemik, eklem bağları ve damarların yapısında bulunan kolajen isimli maddenin yapımını arttırır. Antioksidandır. Sigara, stres, alkol, viral hastalıklar ve doğum kontrol hapları vücuttaki C vitamini düzeyini azaltır. C vitamini eksikliğinde diş etlerinde kanama, dişlerde sallanma, eklem ağrıları, şişliği, morarmalar, iyileşmeyen yaralar görülür. Yeşil biber, brokoli, portakal, böğürtlen, domates, muz ve çilekte yoğun olarak bulunur. Yüksek tansiyon, şeker, kanser ve damar sertliği olan hastalarda C vitamini takviyesi gerekir. Yapılan çeşitli deneylerde C vitamininin kanserden ölüm oranını düşürdüğü tespit edilmiştir.
ÖMRÜ UZATIYOR

F VİTAMİNİ

Aslında vitamin olarak kabul edilmez. Doymamış yağ asitlerine verilen isimdir. Cildin su tutmasının ve gerginliğinin F vitaminiyle bağlantılı olduğu gösterilmiştir. Hücrelerin iyi çalışması, kolesterolün düşürülmesi, salgı bezlerinin iyi çalışması ve kan basıncının düzenlenmesinde etkindir. Omega3 ve Omega6 olarak ikiye ayrılır. Saç kaybı ve egzama tedavisinde kullanılır. Üzüm çekirdeğinde, keten tohumu yağında, ceviz, badem, ayçiçek ve soya yağında bolca bulunur. Omega3’ün E vitaminiyle beraber kullnaılmasının ömrü uzattığına dair araştırmalar mevcuttur.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s