Filistin’in travma terapilerinde baş sembol: Anahtar

Bilindik psikolojik terapi yaklaşımlarının tersine hastaya tanı ve teşhis koymayı reddeden Narrative Terapi, 10 yıldır Filistin’de travma mağduru kişiler üzerinde kullanılıyor.

ÜRÜN DİRİER

Avustralya kökenli postmodern bir terapi yöntemi olan Narrative Terapi’yi, Filistin’de eğitimci olarak bulunmuş klinik psikolog Mehmet Dinç anlattı. Hayatı kendi anlattığımız ya da başkalarının bizim hakkımızda anlattığı öykülerle yaşarız. Her yaşantımız ve algımız sosyal ve kültürel bağlamda yapılan konuşmalarla öyküye dönüşür. Narrative (Öyküsel) Terapi de bu öykülerden yola çıkıyor. Ancak kişiyi bir tanı ile etiketlemeyi ve patolojik bir kurban olarak yaklaşmayı reddediyor.

MEHMET DÝNÇ
Mehmet Dinç

Bay Yaramaz yine geldi

Öyküsel Terapi’nin temel felsefesi “kişi problem değildir, problemin kendisi problemdir” şeklinde özetlenebilir. Mehmet Dinç’e göre, bireyler problemlerini içselleştiriyor ve kendisine ait bir parça olarak görüyor, bu da peoblemi yenmeyi imkansız hale getiriyor. Oysa güzel olayları ve iyi hisleri de aynı kişi yaşamıştır. Haliyle kişinin kendisi sorunun kendisi değildir. Terapide dışsallaştırma teknikleri kullanılarak problem kişiden bağımsız olarak yaşayan bir varlığa dönüştürülür. Örneğin çocuk yaramaz değildir. Bazı zamanlarda Bay Yaramaz onu baştan çıkarmaktadır. Siz aslında depresif biri değilsiniz. Bay Depresyon özellikle seçtiği belli dönemlerde sizinle uğraşmaktan hoşlanıyor, o kadar. Bay Depresyon’un uğramadığı zamanlarınız da oluyor, öyle zamanları hatırlayıp yeniden yaşamaya çalışmak terapinin önemli unsurlarından biri.

Öyküsel Terapi Avustralyalı Aile Terapisti Michael White ve Yeni Zelandalı Aile Terapisti David Epson tarafından 90’larda ilk olarak çocuklar için geliştirilmiş bir yöntem. Ancak bugün yetişkinlerde de kullanılıyor. Narrative Terapi’nin dünyadaki merkezi olarak kabul edilen Avustralya Melbourne’deki Dulwich Center, 10 yıldır Filistin’deki psikologlara eğitim veriyor.

Kültürleri ve inançları önceliyor

Öyküsel Terapi’nin en önemli özelliğinin kültürlere, inançlara ve atasözleri gibi yerel unsurlara değer vermesi olduğunu ifade eden Mehmet Dinç, “Terapi yaklaşımları genelde Amerika’dan çıkar ve oranın insanına uygundur. Bir Ortadoğulu, Çinli ya da Afrikalı için hiçbir anlam ifade etmez. Öyküsel Terapi ise her kültürde kullanılabilir. Çünkü terapistin hiyerarşik bir üstünlüğü yoktur. Hikayeyi anlatan da, değiştirecek olan da danışanın kendisidir” diyor. İnsanın daima kötü olaylara odaklandığı, hayat hikayesini olumsuzluklar üzerinden kurduğu için sorun yaşadığını söyleyen Dinç, “Öyküsel Terapi’de biz kişinin hayat hikayesindeki tüm sayfaları ortaya döküyoruz. İyileri de kötüleri de. Böylece resmin bütününü göstermeye çalışıyoruz” diyor.

Hasta teşhisini kendisi koyuyor

Öyküsel Terapi’nin, yığınlarca insanı tek bir etiket altında toplamaya çalışan tanı ve teşhise de inanmadığını ifade eden Dinç şunları söylüyor: “Bizim yöntemimizde danışan kendi sorunu hakkında terapistten daha yetkindir ve bu nedenle sorununun adını ancak kendisi koyabilir. Danışanların yaşadıkları sorunu isimlendirmesini istediğimizde gereksiz merhamet, sağ gözümün önündeki sarı ampul, salondaki ütü masası ve beynimdeki güçsüz kireç gibi tanımlamalar yapıyorlar. Soruna isim ve şekil verildiğinde sorun zayıflamaya ve kişiden bağımsız hale gelmeye başlıyor. Bu yöntem dünya üzerindeki tüm kültürlerde kullanılabilir.”

Filistin’de anahtar sembolü kullanılıyor

Avustralya’dan gönüllü psikologların 10 yıldır eğitime gittiği Filistin’de, Öyküsel Terapi’nin başarıyla kullanıldığını söyleyen Dinç, “Yöntem sorunları dışsallaştırma konusunda etkili olduğu için travmalarda çok başarılı oluyor. Ben de eğitim için geçen yıl Filistin’deydim. Etkisini gözlemleme şansım oldu” diyor. Terapide kültürel sembollerin kullanıldığına da değinen Dinç, “Filistinliler üzerlerinde sembolik olarak bir anahtar taşırlar genelde. Kolye, küpe, bileklik olarak. Bu, bir gün evlerine geri döneceklerine olan inancı gösterir. Terapilerde de anahtar simgesi en sık kullanılan sembollerden biri” diye konuşuyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s