CAHİL CESARETİ ASLINDA BİR HASTALIK

Sizin de etrafınızda olmadığı biri gibi davranan, kendisini fazla önemseyen, yaptıkları çok basit şeyleri bile abartarak anlatan, gerçekten başarılı olan insanlara ise burun kıvıran tiplerden var mı? Canınızı mı sıkıyor. Sıkılmayın. Onlar aslında Nobel ödüllü Dunning Kruger Sendromu’ndan mustarip kişiler olabilir. Klinik Psikolog Pınar Or, ‘cahil cesareti’ ne sahip bu hastaları anlattı.

PINAR OR, CAHÝL CESARETÝ, DUNNÝNG KRUGER
PINAR OR

ÜRÜN DİRİER

Dunning Kruger Sendromu özetle nedir?

1999 yılında Justin Kruger ve David Dunning adlı iki Newyorklu psikoloğun tanımladığı bir sendrom bu. Biz buna “cahil cesareti” de diyebiliriz. Özetle cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır şeklinde açıklayabiliriz. Sendrom Cornell Üniversitesi’ndeki öğrenciler arasında yapılan bir test ile kanıtlanmıştır. Bir test yapılır ve her birine “Nasıl geçti?” sorusu yöneltilir. Soruların yüzde 10’una bile yanıt veremeyenlerin kendilerine güvenleri müthiştir. Testin en az yüzde 60’ına doğru yanıt verdiklerinden eminlerdir. Hatta iyi bir günlerine denk gelse soruların hemen hepsini doğru yanıtlayabileceklerini söylerler. Soruların yüzde 100’üne yakın bir kısmını doğru yanıtlayan öğrenciler ise alçakgönüllü davranmış ve belki yarıdan fazlasını doğru yanıtladıklarını söylemişlerdir. İşte tüm bu sonuçlar bir araya getirilerek Nobel ödüllü Dunning Kruger Sendromu tanımlanmıştır.

Niteliksizliklerini farkedemezler

Bu sendrom kendisini nasıl belli ediyor?

Bu kişiler yapamayacakları işlere talip olurlar. İşinde çok iyi olduğuna ve herşeye hakkı olduğuna yürekten inanırlar. Bu tür niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemeyecek kadar niteliksizdir. Bu insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir. Gerçekten nitelikli olan insanların niteliklerini görüp anlamaktan da aciz oldukları için etraflarındaki insanların yetenek ve bilgi düzeylerini farkedemezler. Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.

Yetiştirilme tarzı sebep oluyor

Bu sendrom doğuştan mıdır yoksa zamanla mı gelişir?

Bu sendrom zamanla gelişen bir durumdur. Özellikle yetiştirme tarzı çok etkili. Kültürümüzde anneler çocuklarını yetiştirirken çocuklarının sahip olmadıkları özellikleri onlara varmış gibi hissettiriyorlar. “Benim oğlum herkesten akıllı”, “Benim kızım herkesten güzel” gibi sözlerle büyüyen çocuklar kendilerine doğru ve gerçek bir benlik imajı yaratamıyorlar. Sandıkları kişi rolünü oynamaya programlanmışlardır çünkü. Ama bazen de bunun tam tersi gerçekleşir. Ebeveynlerinin yanında yetersiz hisseden çocuk, gerçek dünyaya çıktığında ne kadar iyi olursa olsun, ne kadar başarılı olursa olsun, o yetersizlik duygusu peşini bırakmaz. Toplantılarda konuşmaya cesaret edememek, kendini ortaya koyamamak, hak ettiği pozisyonun altında çalıştığı halde bunu farkedememek gibi davranışlar gösterir.

Onlarla ilgili yorum yapmayın

Peki malum sendromdan mustarip kişileri nasıl tanırız?

Bu kişiler sizde sezgisel olarak “gerçek değil” duygusu yaratırlar. Kendileriyle ilgili farkındalıkları düşüktür. Şişirilmiş bir egoya sahiptirler. Eğer siz farkındalığı yüksek ve özdeğer duygusuna sahip biriyseniz bu kişileri hemen fark edersiniz. Sizde çok fazla etki uyandırmazlar. Fakat siz özdeğer, özsaygı duyguları düşük bir kişiyseniz bu kişiler sizde hayranlık uyandırabilir. Sizi etkileyebilir. Sizde rahatsızlık hissi uyandırabilir.

Bu sendromdan mustarip kişileri kırmamak için nasıl davranmalı?

Sizin kendinizle ilgili düşünceleriniz olumluysa zaten bu tip kişiler sizi etkileyemeyecektir. Onları kırmamak gibi bir düşünce barındırmak zaten gerekli değil. Karşınızdaki kişi zaten kendi algı kapasitesine göre sizi anlayacaktır. Farkındalıkları düşük olduğu için onlara kendileriyle ilgili geribildirim vermek çok faydalı olmaz. Bu tip kişiler size kendileriyle ilgili bir şey sormadığı sürece, onları düzeltmeye çalışmak sizin sinirinizi bozmaktan başka bir işe yaramaz.

Ani kalp krizlerinin sebebi olabilir

Bu tür kişiler kariyerlerinde yükselebilirler mi?

Bizim ülkemizde bu pek de zor değil. Torpil, tanıdık faktörü önemli bir etken. Ama bir kişi hak etmediği bir konumda kalıyorsa ve o işin gereklerini yerine getiremiyorsa mutlaka bir şekilde negatif olarak etkilenir. Bu kadar ani yaşanan kalp krizleri, bir anda çıkan kanserli hücreler aslında kişinin kendi yerini bulamadığı yerlerde barınmasından olur. İster işyeri pozisyonu olsun ister aile içi bir pozisyon olsun, kişi ‘puzzle’da doğru yerde değilse, beden ve ruh bunu seziyor. Bedensel ve ruhsal hastalıklarla anlatmaya çalışıyor. Bu noktada mühim olan bedeni ve ruhu duyabilmek, dinleyebilmek ve anlayabilmek…

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s