Geçimsizlerle geçinme yolları

ZORBALIK

PSİKOPATLARLA, YALANCILARLA, ŞÜPHECİLERLE, PASİF AGRESİFLERLE, KENDİNİ BEĞENMİŞLERLE ANLAŞMA YOLLARI…

Bir yalancıdan, psikopattan, bağımlı kişilikten, pasif agresiften kaçamayabilirsiniz. Belki o sevdiğiniz bir arkadaşınız ya kitap1da aileden biridir. Ya da çalışmak zorunda olduğunuz bir patron da olabilir. Mükemmeliyetçi bir yönetici, bağımlı bir sevgili, şüpheci bir eş, evhamlı bir anne! Korkmayın, hepsiyle anlaşmanın bir yolu var.

62 kişilik akiller heyetinde yer alan psikiyatri profesörü Dr. Erol Göka’dan “geçinme” tüyoları! Göka’nın, öğrencisi Uzm. Dr. Murat Beyazyüz ile birlikte yazdığı Geçimsizler kitabı, etrafımızda bulunan ve bizi zora sokan 10 çeşit geçimsiz insan türüyle doğru anlaşmanın yollarını ortaya koyuyor.

ÜRÜN DİRİER

PSİKOPATLAR

Onlara karşı korkak görünmekten korkmayın, nazik olun

*Kısa yoldan zengin olmak, “voleyi vurmak” niyetinde olan ve sizi de illegal planlarına dahil etmek isteyen türde bir psikopat arkadaşınız varsa, ondan yakayı kurtarmanın en basit yolu korktuğunuzu söylemek ve öfkesini kanun, sistem gibi soyut kavramların üzerine kaydırmaktır. Eğer onu da vazgeçirmek istiyorsanız, düşündüğü şeyin sizin de aklınıza geldiğini ama mevcut şartlarda yakalanacağınızdan emin olduğunuz için vazgeçtiğinizi söyleyin. Böylece sizi yakın hissedecek ve uyarınızı dikkate alacaktır.

*Bir de yemekhanede kuyruğa girmemek gibi kural ihlali seven psikopatlar vardır. Onları uyarırken çok kibar bir üslup kullanın ki sizi kendisine bağırmakla suçlayıp, kuyruk gündemini değiştirmesin. Üste çıkmak için herhangi bir malzeme bulamadığında geri adım atmak zorunda kalacaktır.

*Bir psikopat türü de toplu alanlarda küfretme, itişip kakışma, yasak maddeler tüketme gibi agresif tepkiler gösterenlerdir. Etrafta kimse yokmuş gibi davranmalarının sebebi, aslında toplumun kendilerini istemediğine inanmalarıdır. Başkalarını hiçe sayan psikopat aslında “Ben buradayım” diye haykırır. Onlara tepki göstermek bir işe yaramaz. Onlarla önemsendiklerini hissettirecek ciddi bir konuda konuşarak veya dikkatlerini bir başka yöne çekerek baş edebilirsiniz. Varlıklarının onaylandığını hissettiklerinde diğer insanlara saygılı davranacaklardır.

*Yalancı alt kategorisindeki psikopatlarla baş etmenin yolu ise, söyledikleri yalanlara inanmadığınızı onlara bir şekilde hissettirmektir. Böyle yaparsanız size yalan söylerken zorlanmasını sağlamış olursunuz.

*Laf anlamaz öfkeli psikopatlarla ise üslubunuzda yapacağınız küçük değişiklerle başa çıkabilirsiniz. “Olmaz” yerine “Olur, ama şu şartlar gerekir.”, “Olur, ama yarın olsa daha iyi olur.” gibi ifadeler tercih etmek, inatlaşmak yerine uzlaşmacı bir tavır sergilemek işinizi kolaylaştırır. Bağırıp çağıran bir psikopatın tam karşısına dikilip konuşmaktansa onun yanına doğru geçip, sanki ondan tarafmış gibi bir izlenim yaratmanız faydalı olur.

ENDİŞELİLER

Kaygılarının şifresini kırın

Hiçbir yere gitmenize izin vermeyen kaygılı bir ebeveynin içini rahatlatmak aslında mümkündür. Bu tip kaygılı insanların şifreleri vardır. Tek iş, o şifreyi kırmaktır. Mesela çocuğunun gittiği yere yakın bir yerde bir tanıdığın oturması, bir arkadaşının çocuğunun da oraya gidiyor olması, oranın çok yakınında karakol bulunması, gidilen yerin daha önce gazetelerde veya televizyonda reklamının çıkmış olması gibi, esasında tehlikeyi def etmekle pek de ilgisi olmayan bazı durumlar, kaygılı ebeveyni şaşırtıcı biçimde rahatlatabilir. İş ki bu bilgileri usturuplu bir biçimde ebeveynin bilmesini sağlayın.

MÜKEMMELİYETÇİLER

Kontrolün onda olduğunu hissettirin

Geçinemediğiniz kişi eğer mükemmeliyetçi bir yönetici ise, onun da yolu var. Mükemmeliyetçi yönetici aslında işlerin istediği gibi yapılıp yapılmayacağı ile ilgili kaygıları olan insandır. Bir defa o size bir şey söylediğinde onu çok dikkatli dinlediğinizi hissettirin, konuşmanın uygun yerlerinde “Anladım” ifadesini kullanın. Anladıklarınızı ona tekrar edin. “Şöyle yapmamı istiyorsunuz, doğru mu anladım?” gibi… Sakın ola ki “Hallederiz.”, “Merak etmeyin, o kolay.”, “Basit iş, hemen yaparım.” gibi ifadeler kullanmayın. “Bazı ayrıntılara dikkat etmemiz gerekiyor, ama elimizden geleni yaparız.” gibi bir ifade ona iyi gelecektir. Süreç boyunca sık sık onun fikrini alıp gidişatla ilgili bilgi verin. İşi tamamladığınızda hiçbir zaman son haliymiş gibi ona sunmayın. “Böyle bir taslak hazırladım, yeterli olur mu acaba?” diye sorun. Rapor verirken kurduğunuz cümlelerin başına “Planladığınız şekilde yaptık.”, “Sizin de öngördüğünüz gibi oldu.”, “Sizin yaptığınız plan çerçevesinde çalışmaya devam ediyoruz.” gibi ifadeler kullanın ki kontrolün kendisinde olduğunu hissetsin.

BAĞIMLILAR

“Sensiz yapamam” diyenden korkun, gardınızı alın

Evlilik terapisi uzmanları, hükmedici, otoriter, şiddete yatkın kişilikleri, bağımlıların bilerek eş olarak seçtiklerini, eşinden şiddet gören kadınların ve alkol sorunu olan erkeklerin bağımlılık özelliği göstermesinin yüksek ihtimal olduğunu bildiriyorlar. Bağımlıları partnerine “Sen olmadan yapamam.”, “O olmadan ben yaşayamam.”, “Sensiz ölürüm, yok olurum.” gibi cümleler sarf etmesinden tanırsınız. Bağımlılar mevcut kişiden istediklerini alamazlarsa, derhal bu cümleleri kuracak başka birini bulurlar. Eşinizin ya da sevgilinizin bağımlı olduğunu anladığınızda yapabilecekleriniz şunlardır. Sık sık çeşitli konularda onun fikrini alın, size danıştığında önce “Sen neleri düşündün, hangi alternatifler var kafanda?” diye sorarak başlayın. Onun saydığı alternatifleri destekleyin. Sürekli sizle vakit geçirmeye çalışmak, sizden ayrı kalınca huzursuzluk hissetmek, sizi sürekli yanında tutmaya çalışmak gibi can sıkıcı davranışlarla da karşılaşabilirsiniz. Böyle durumlar için ilk tedbir, hayatınızda pek çok insana değer verebileceğinizi ona hissettirmektir. “Senden iyi olmasın, çok iyi biri” diye başlayan cümlelerle hayatınızdaki diğer insanlardan söz edin.

UTANGAÇLAR

Takdirde cömert olun

Utangaç dostunuzla kurduğunuz ilişkinin onun için faydalı olmasını istiyorsanız onu utandığı, çekindiği faaliyetler konusunda zorlamayın. Özellikle arkadaş toplantıları, doğum günü partileri gibi performans ortaya koymasını gerektiren faaliyetlere katılması konusunda ısrar ederseniz yetersizlik duygularının daha da artacağını, sizinle olan ilişkisinde de sevilmeme, beğenilmeme korkularına düşebileceğini aklınızda bulundurun. Aynı anda pek çok insanla tanıştırmak yerine tek bir insanla tanıştıracağınız ayarlamalar yapın. Konuştuğunda ise sözünü kesmemeye, onu dikkatlice dinlemeye özen gösterin. Takdirinizi, beğeninizi, sevginizi gösterme konusunda cömert davranın.

ŞÜPHECİLER

Onlara dedikodu taşımayın, özel sorular sormayın, tutarlı olun

Eğer şüpheci biriyle aynı yerde çalışıyorsanız onunla kurduğunuz ilişkide dikkat etmeniz gereken en mühim şey, onun şüphesini kışkırtmamaktır. Samimiyet çabasına girmeyin ve özel hayatıyla ilgili soru sormayın. O bir şeyler anlatırsa, benzer bir şeyler siz de anlatın ki rahatlasın. Onun hakkında yapılan dedikoduları ona iletmeyin. Güvenini kazanamayacağınız gibi, sizden daha da şüphelenir. Herhangi bir konuyu onunla topluluk içinde konuşmayın, özel konuşun yoksa diğer insanlarla ona karşı işbirliği yaptığınızı düşünür. Hiçbir zaman onun karşısında yeminler etmeyin, bu pek bir anlam ifade etmez. Bunun yerine, onu inandırmak için özel bir çaba sarf etmeye ihtiyaç duymadığınızı hissettirin. Şüpheci kişi dostunuz ise ve birinin onun ayağını kaydıracağı konusunda ipe sapa gelmez şüpheleri varsa, “Evet, senin kuyunu kazmayı düşünmüş olabilir, sen de onun için bunu düşünmüş olabilirsin. Ama bunu yapmaya kalkıştığına dair elimizde bir delil yok. Böyle şeyleri düşündüğümüz halde yapmadığımız için iyi insan oluruz” gibi sözlerle onu rahatlatabilirsiniz.

Şüpheci kişi eğer sizin eşinizse asla uzun tartışmalara girmeyin. Tutarlı konuşun. Sabırla sordukları sorulara cevap verin. O size ağır sözler söylese bile siz söylemeyin ki ileride aleyhinize delil olarak kullanamasın.

OYUNCULAR

Arkadaşlarınızı kötülemelerine fırsat vermeyin

Bir geçimsiz türü de oyunculardır. Onları abartılı giysilerinden, eksantirik dövmelerinden, gece gündüz vücut geliştirme sporları yapmalarından, ilginç şeyler anlatarak sohbet ortamlarının yıldızı olmalarından ya da dile getirmeye bayıldığı entelektüel birikimlerinden tanırsınız. Tek amaçları dikkat çekmek olduğundan, sırf ilgiyi kaybetmemek için hikayeler uydurmaya bayılırlar. Karşı cinsten, birbirlerini sürekli pohpohladıkları “kanka”ları vardır. Hayatınızda ilk sırada yer almak için, diğer arkadaşlarınızı kötüler ve dedikodularını yaparlar. Bu tür davranışlarına baştan set çeker ve zaten onu öncelediğinizi hissettirirseniz, ilişkinizi düzgün bir şekilde sürdürebilirsiniz.

PASİF AGRESİFLER

Küsmelerine izin vermeyin

En zor insan modellerinden biri de pasif-agresif kişilerdir. Bu insanları, işyerinde kasten bir işi aksatmalarından, yöneticisinin arkasından konuşmasından, elektrik faturasını bile yatırmayıp sürekli kendini haklı çıkaracak bahaneler bulmasından, küsüp surat asmalarından tanırsınız. Bu türle geçinmeye, bir işi yaptıklarında cömert teşekkürlerinizi sunarak başlayabilirsiniz. Bir işi yapmadığında bunun sonucuna katlanmasına izin verin. Ama bunu bir ceza olarak göstermeyin. “Düzen böyle, bir işi yapamadığında mecbur bunlara katlanıyorsun, mazeretler kimsenin umurunda olmuyor” gibi cümleler kurun. Malum işi neden yapmadığını açıkça sorun ve fikrini alın. Net cevap alana kadar sorunuzu tekrar edin ki ona kaçış bırakmayın. Size küsmesine müsaade etmeyin. Bu onun bir kaçış yoludur çünkü.

KENDİNİ BEĞENMİŞLER

Zaten kıymetli olduklarını farkettirin

Kendini beğenmişleri, güzelliğine veya yakışıklılığına vurgu yapanlar içinde bulabilirsiniz. Asıl dertleri, bu konuda ciddi tereddütleri olmasıdır. Kendini övmesi bir tür savunma mekanizmasıdır haliyle. Böyle bir insana yapabileceğiniz en iyi yardım, onun ayrı bir birey olduğunu ona göstermektir. Güzelliğinden her söz edişinde, “Sen güzelsin ama güzel olan başka pek çok insanda olmayan yanların da var. Güzelliğin bunlarla birleşince anlamlı oluyor ve ortaya sen çıkıyorsun” diyebilirsiniz.

Bir de hak ettiği yerde olmadığını düşünen kendini beğenmişler vardır. Onun bu tür söylemlerini onaylarsanız yardımcı olmuş olmazsınız. Zaten hak ettikleri yere çıkmak için çaba sarf etmezler. Sizin yapmanız gereken, onu ortaya bir ürün koyma konusunda zorlamaktır. İte kaka da olsa ona bir şeyler yaptırabilirseniz o da üretmenin zevkini tadacak ve bir şey üreterek takdir toplamanın, hiçbir şey yapmadan takdir beklemekten daha zevkli olduğunu anlayacaktır.

CİMRİLER

Onu kendi silahıyla vurun

Cimri insanlarla olan ilişkinizde maddi açıdan istismar edilmemeye dikkat edin. Cimriler bazen küçücük miktarlar için bile küçük hilelere başvurmaktan çekinmezler, bu nedenle size önemsiz gelse bile onunla olan ilişkinizde küçük miktarların hesabını siz de tutun. Size “Üç kuruşun lafı mı olur.” gibi savunmalarda bulunduğunda onu kendi silahıyla vurun. “Damlaya damlaya göl olur, gün olur insan üç kuruşa muhtaç olur” gibi cümleler kurarsanız, cimri büyük ihtimalle sizi istismar etmekten vazgeçecektir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s