Türk teknolojisinin Van depremindeki imtihanı

3 yıl önce TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nin (MAM) geliştirdiği müthiş “arama kurtarma radarı” tüm basında yankı uyandırmıştı. Cihazın özelliği, depremde göçük altında kalan bir kişiyi sadece kalp atışlarından bile tespit edebiliyor olmasıydı. Yıkılmış bir binanın altında kalan depremzede bayılmış olup ‘buradayım’ diyemese ve hiç hareket edemese de radar mağdurun kaç metre aşağıda olduğunu ve kalp atış hızından aşağı yukarı sağlık durumunu belirleyebiliyordu. “Sesimi duyan var mı?” sorusuyla kafalarımıza kazınan deprem arama kurtarma çalışmalarının bundan böyle farklı bir boyut kazanacağı müjdeleniyordu. Ve Van depremi… 7.2 büyüklüğündeki afette 582 kişi hayatını kaybetti. Yaralı sayısı 4 binin üzerinde. Enkazdan sağ olarak çıkarılan kişi sayısı ise 188. Depremin ilk gününden itibaren TÜBİTAK’ta projeden sorumlu Doç. Dr. Volkan Günay’a ulaşmaya çalıştım. Tek sormak istediğim bu müthiş cihazın Vanlı depremzedeleri kurtarmak için kullanılıp kullanılmadığıydı. Birkaç gün sonra gelen yanıt, bu konuda MAM Başkanlığı’na başvurmam gerektiği yönündeydi. Öyle yaptım; başkanlığa özetle “O radar şu anda Van’da kullanılıyor mu?” diye sorduğum bir faks çektim. Bu bekleyiş süresince AKUT başkanı Nasuh Mahruki’yi de aradım. Bana bölgede söz ettiğim türden bir cihaz görmediğini söyledi. Bu arada gazetelerde, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Van’a son teknoloji cihazlarla donatılmış bir arama kurtarma ekibi gönderdiklerini okuyordum. Son teknoloji cihazlar arasında TÜBİTAK’ın geliştirdiği radara benzer bir cihaz da vardı. Isıya, kalp atışına ve sese duyarlı bir bio-radar. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 59 bin euro değerindeki cihazı, jeolojik yapısı nedeniyle birinci derecede deprem kuşağında bulunan İzmir’de olası bir felakete karşı önlem amacıyla geçen yıl almış. Araştırınca gördüm ki, yurtdışından aldığı bu cihazla yaptığı tatbikatlar bile basına konu olmuş. Hemen İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni aradım; yetkili kişi beni İtfaiye Dairesi Başkanı Fuat Barandır’a yönlendirdi. Barandır’a Van’a gönderdiği ekibin ‘bio-radar’ı arama kurtarma çalışmalarında kullanıp kullanmadığını sordum. Birkaç gün içinde yanıt verebileceğini söyledi. Üç gün sonra tekrar aradığımda aldığım yanıt şu oldu: “Bio-radar cihazına gerek kalmamış. Köpek ile yapılmış arama kurtarma çalışmaları.” Bu arada TÜBİTAK’a gönderdiğim faksa mükabil telefonla bana geri dönen yetkili, bu cihazın sadece prototip olduğunu söyledi. Yani ellerinde sadece bir örnek bulunduğunu ve Van’da kullanılamadığını! Bu demek oluyor ki; ‘evet biz bu teknolojiye sahibiz ama bu cihazın üretilmesini talep eden bir yetkili olmadı, biz de afet anında kullanılmak üzere başka üretmedik!’ Belki biliyorsunuz; araştırmacılar, bilim insanları yıllarca çalışıp önemli bir teknoloji geliştirseler bile, devlet ve özel sektörde yetkili kademelerdeki kişiler tarafından desteklenmediği sürece hiçbir şey yapamazlar. Bir icadı fabrika kurup seri üretime dökebilme gibi bir şansı yok bilim insanlarının. Söz konusu insan hayatı olduğunda bile, yerli imkanlarla geliştirdiğimiz bir cihazı kullanamayacaksak, teknolojinin ve yıllar süren bilimsel araştırma geliştirme çalışmalarının anlamı ve amacı nedir ki? Neden kalp atışından bile göçük altındaki bir kişiyi bulabilecek böyle bir teknoloji geliştirildiği halde devlet yetkilileri tarafından desteklenip çoğaltılmıyor ve tüm illere gönderilmiyor? Eğer bu yapılsaydı, o enkazların altından çok daha fazla insan canlı olarak çıkarılamaz mıydı? Hiç vakit kaybetmeden gerekli girişimlerin yapılmasını yetkililerden rica ediyorum. Yarın öbür gün olabilecek muhtemel başka bir depremde ihtiyacımız olabilir… Radarı merak edenler http://www.mam.gov.tr/urun-hizmet/radar.html linkinden bakabilirler.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s