Diktatör Devirmece Oyunu

DİKTATÖR DEVİRMEYİ BİLMİYORSANIZ ÜZÜLMEYİN. ÖĞRENECEKSİNİZ! JULİAN ASSANGE GİBİ GİZLİ BELGE SIZDIRMAYI DA…

Game Over; Gerçek devrim şimdi başlıyor!

Önce wikileaks dalgası ardından Ortadoğu’daki halk isyanları… Dünya kökten bir değişime mi girdi derken şimdi de bu değişim fırtınası oyun dünyasına sıçradı. Diktatör devirme hareketleri ve gizli belge sızıntıları bilgisayar oyunu oldu. Alternatif oyun dünyası joystick’ini artık devrim, yeni dünya düzeni, özgürlük, demokrasi ve şeffaflık için kısaca dünyayı kurtarmak için oynatıyor…

ÜRÜN DİRİER, urun.dirier@aktuel.com.tr

Ortadoğu’da Twitter ve Facebook gibi sosyal paylaşım sitelerinden örgütlenen isyan ve devrim silsilesi, domino taşı gibi yayılır, diktatörler devrilirken, sanal dünya yeni devrim yöntemleri arayışında! Washington’lu York-Zimmerman Televizyon ve Film Yapım Şirketi, barışçı yollardan devrim yapma konulu bilgisayar oyunları geliştiriyor. Esasen çektiği sivil itaatsizlik ve diktatörleri devirmek konseptli belgeselleriyle nam salmış olan şirket, oyunların genç nesil üzerinde filmlerden daha etkili ve eğitici olduğu kanaatine varmış. Şimdiye dek iki bilgisayar oyunu yapmış. İnternetten indirilerek oynanabiliyor. Son oyunlarının adı People Power: The Game of Civil Resistance (Halkın Gücü: Bir Sivil Direniş Oyunu). Oyunun senaryosu, barışçı bir grubun liderinin sokak protestoları, grev ve boykotlar gibi taktikler uygulaması kurgusuna dayanıyor. Oyunun danışmanlığını ise şirketin bur önceki oyunu A Force More Powerful’da (Daha Güçlü Etki) olduğu gibi Sırp kasabı lakaplı eski Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Milosevic’in devrilmesinde kilit rol oynayan İvan Marovic. Üniversite öğrencisiyken OTPOR adlı barışçı muhalefet grubunun lideri olan ve Milosevic’e karşı şiddetten uzak eylem stratejileriyle devrim tarihine adını yazdıran Marovic, “Oyun sizi siyasi mücadelenin tüm karmaşalarıyla tanıştırıyor. Doğru hareket etmeniz için ufacık ayrıntılara dikkat etmeniz gerekiyor” diyor. Oyunu, hazırlanmış kalıp senaryolar üzerinden sürdürebileceğiniz gibi, kendi devriminizi, sivil mücadelenizi en baştan kendiniz de tasarlayabiliyorsunuz. Oyunu indirip oynayanlar daha çok aktivistler ve üniversite öğrencileri. 

Oyunlar üniversitelerde de gösteriliyor

 Halkın Gücü,  politika, strateji ve sosyal değişimle ilgili bir oyun. Sivil direniş lideri olarak, polis, asker, bürokrasi ve medyayı kontrol altında tutan otoriter rejime karşı savaşıyorsunuz. Ancak silah olarak elinizde sadece strateji ustalığınız ve yaratıcılığınız var. Washington’daki Uluslarararsı Şiddetsiz Çatışmalar Merkezi ICNC’nin (The International Center on Nonviolent Conflict) desteğiyle yapılan oyunun amacı, üniversite öğrencilerine, eylemcilere, sivil toplum kuruluşlarına ve baskıcı rejimlere karşı direnmek isteyen herkese şiddete başvurmadan hedefine ulaşmayı öğretmek. Oyun, bölgelere göre elbette farklı stratejiler içeriyor. Örneğin Ortadoğu için başka stratejiler mevcut, Afrika için başka… Diktatörlere, işgalcilere ve rüşvetçi rejimlene karşı insan haklarını, özgürlüğü, azınlık haklarını nasıl sağlayacağını öğretiyor. Oyun geliştiriciler stratejileri hazırlarken, bir önceki oyun kullanıcılarından ve dünyanın dört bir yanından siyaset bilimcileri, sosyolog ve ekonomistlerden gelen yüzlerce parlak fikri ve taktiği bir araya getirmiş. Oyun sadece eylemcilere değil, sivil direniş üzerine akademik çalışma yapan akademisyenlere de yardımcı oluyor. Hatta ABD’de bazı üniversitelerde lisans ve lisansüstü dersi olarak gösteriliyor.

Online Devrim Takımı

Oyuncu, hareket için gerekli malzemeleri nasıl bulacağını, nasıl fon sağlayabileceğini, insanları ikna edip kendi safına çekebileceğini, benzer gruplarla nasıl ittifak kurulacağını öğreniyor oynarken. Yoldaşlardan biri tutuklanırsa mektup gönderme kampanyaları, açlık grevleri düzenleyebiliyor. Oyunda bir sivil direnişte gerekli olabilecek bölgeler, şehirler, madenler, endüstri ve tarım bölgeleri, nehirler, dağlar ve limanlar gibi ayrıntılar da ülke ülke haritalandırılmış. Hiyerarşik veya hücre temelli bir örgüt yapısı kurmak oyuncunun kendi tercihi. Mücadele edilen baskıcı rejim, işgalci kuvvetler her ne ise özetle düşman yapay zeka tarafından yönetiliyor. Yazılımda sosyal etkileşimlerin kompleks modellemesi de en ince detayına kadar tasarlanmış; ekonomik faktörler, politika, etnik kimlikler, din, medya, iletişim araçları, sosyal medya araçları gibi maddeler bir araya getirilmiş. Oyuncu kendi senaryosunu kurgulayarak diğer oyuncularla da paylaşabiliyor. Yani devrim takımının bir parçası haline geliyor. Açık kaynak kodlu oyun bu şekilde geliştiriliyor. Oyunun forum’unda da oyun geliştiriciler ve diğer oyuncularla nasıl daha başarılı bir devrim yapılacağı üzerine derin sohbetler yapmak mümkün.

“Uygulamalı devrim okulu diyebiliriz”

Yapımcı Steve York ile kısa röportaj

Bu tür oyunlar yapmanızın nedeni nedir?

– Birçok ülkede barışçı eylemlere girişen kişilerin, onlara doğru yöntem ve teknikleri öğretebilecek imkanları olmadığını görünce bu videoları hazırlamaya karar verdik. Dünyada bir dönüşüm yaratmak için sivil direnişin önemi gitgide daha çok artıyor. Bu oyunlarla çağın ihtiyacını karşılamak istedik. Bir anlamda uygulamalı devrim okulu diyebiliriz bu oyunlar için.

Oyun bir eylemci adayına ne öğretiyor?

– Kısa sürede etkili olacak parlak fikirleriniz olmalı. Her bir stratejiyi doğru sırayla uygulamalı ve kısa planları planın tümünde bütünleştirmelisiniz. Dwight Eisenhower, George Patton, Mohandas Gandhi ve Martin Luther King’in yaptığı gibi…

Pek çok oyunda artık ‘senaryo kurucu’ programı da var. Sizce bunun önemi nedir?

-Kendi senaryosunu kuranlar forumda diğer oyuncularla ve bizimle bunu paylaşabiliyor böylelikle. Bundan beklentimiz uzun vadede şiddetsiz sivil direniş stratejileri uygulama kabiliyetine sahip online bir birlik oluşturmak. Hepsi dünyanın çeşitli bölgelerinden gerçek çatışmaları, hatta bazısı hala süren mücadelelerle ilgili bilgileri bir araya getirecekler böylelikle. Çeşitli ülkelerden eylemciler ve oyuncular böylelikle birbirlerine ilham verebilir. Ayrıntılar www.PeoplePowerGame.com adresinde. Oyun Latin Amerika, Doğu Avrupa, Asya, Afrika ve Ortadoğu ülkelerinden indirilebiliyor. Ücreti 10 dolar ancak ödeyemeyecek olanlara ücretsiz de gönderiyoruz. Oyunda 14 yaş sınırı var. Şu an için sadece İngilizce versiyonu mevcut. Ancak 6 ay içerisinde Arapça, Farsça, Rusça ve İspanyolca versiyonları da sürülecek.

İvan Marovic: “Sıfır risk ile simülasyon!”

Slobodan Milosevic’in devrilmesinde önemli rol oynayan, zamanında Sırp Öğrenci Dayanışma Grubu OTPOR’un kurucusu olan emekli devrimci Ivan Marovic’e göre, bilgisayar oyunları sivil direnişin öğrenilmesi ve yaygınlaştırılması için çok önemli bir araç. Şu an Washington’daki Uluslarararsı Şiddetsiz Çatışmalar Merkezi ICNC’de görev yapan ve insan hakları aktivistlerine yardım eden Marovic, “Genç nesil bilgisayar oyunlarıyla büyüyor. Saatlerini bilgisayar başında oyun oynayarak geçiriyor. Bu zamanı ve enerjiyi doğru bir alana kanalize edebiliriz. Aynı senaryoyu çeşitli kereler ama farklı yollar kullanarak oynanabiliyor. Ve ne gibi değişik sonuçlar çıkabileceği görülüyor. Aktivistler bir olayı gerçekleştirmeden önce sanal olarak sıfır risk ile simüle edebiliyor. Böyle bir imkan kitaplarda ya da belgesellerde bulunamaz.” diyor.

Wikileaks oyunları

Devrim oyunları dışında geçtiğimiz yılın sonuna damgasını vuran Wikileaks ve Julian Assange dalgası da bilgisayar oyunu olarak yayılmaya devam ediyor.  Geçen Aralık ayında alternatif oyun bloğu Gnome’s Lair ve oyun geliştiricisi Jonas Kyratzes tarafından “wikileaks hikayeleri” adlı bir bilgisayar oyunu platformu kurulmuştu. Amaç wikileaks ile alakalı oyunlar yazılmasını teşvik etmek. Hedef, wikileaks’in felsefesini, özgürlük, demokrasi, şeffaflık ve otoriter rejimlere başkaldırı misyonunu bilgisayar oyunları aracılığıyla tüm dünyaya yayarak wikileaks efsanesini canlı tutmak. Platform kurulduğundan bu yana üç değişik wikileaks oyunu geliştirildi. Burada oyun yapabilen herkese yer var. Yeter ki oyunun konusu gizli belge sızdırmak, wikileaks ve Julian Assange vb. olsun. Bilgisayar oyunlarının kitlesel bilinç ve dönüşüm için kullanılabileceği düşüncesinden yola çıkan platform için üretilen oyunlardan birincisi “leaky world”. “Sızıntı dünyası” diye çevirebiliriz. Oyun, Julian Assange’ın 2006’da yazdığı “Bir yönetim biçimi olarak komplo” başlıklı yazısına dayanıyor. Assange’ın komplocuları kullanarak gizli belge ve bilgilerin nasıl sızdırılabileceğini; gruplar ve kişiler üzerinden bilgiye ulaşmanın matematiğini anlattığı yazı, “wikileaks”in anayasası değerinde. “Leaky world” oyununda üst düzey yönetim kademesini temsil eden oyuncunun amacı, uluslarararsı ağını, yani lobisini genişletmek. Yani burada oyuncu kahraman değil, gizli ve derin bağlantıları olan elit yönetim tabakasını temsil ediyor. Dünya haritası üzerindeki çeşitli noktalar arasında kısa sürede en ok bağlantıyı kurmaya çalışıyor. Ama bu bağlantıları birbirinden iyi ayırabilmek de gerekiyor. Bağlantılar kritik bölgelerde kesiştiği zaman sızıntılar olması kaçınılmaz oluyor ve gizli dökümanlar kamuoyuna deşifre ediliyor. Oyuncu hata yaptıkça yani sızdırmalara zemin hazırladıkça ekran üzerinde “son sızdırılan belgeye göre” diye başlayan son dakika haberleri çıkıyor. Böylece oyuncu oyunu oynarken bir taraftan da wikileaks’ın güncel olan son bombalarını da öğrenmiş oluyor.
Bir diğer oyun ise “You shall know the truth”. Yani “Gerçeği bilmelisin” oyunu. Burada da oyuncu yine kahraman rolünde değil. Üst düzey bir şirketin veya devletin, Assange’ın eline geçmiş ya da geçmek üzere olan yüksek derecede önemli belgelerini almaya çalışıyorsunuz. Yani şirket veya hükumet adına çalışan bir ajansınız. Hackerlara karşı mücadele veriyorsunuz. Bir diğer oyun ise “Wikileakers”. Sadece bu oyunda esas kahraman yani Julian Assange olabiliyorsunuz. Ve Beyaz Saray’dan belge kaçırmaya çalışıyorsunuz.

Güncel olayların oyun versiyonları

 “Leaky world”ün geliştiricisi İtalyan oyun ajansı Molleindustria, bilgisayar oyunlarının da tıpkı sanatın diğer alanlarında olduğu gibi kitleleri dönüştürme, değiştirme ve etkileme amacı olması gerektiğine, halkların gelişimine katkıda bulunması ve politik bir hedefinin olması gerektiğine inanıyor. Kurucu Paolo Pedercini, bilgisayar oyunlarının başlı başına etkin bir medya gücü oluşturduğunu ve bunun iyi yönde değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Sadece güncel olaylar üzerine oyun geliştiren Molleindustria’nın diğer oyunları arasında, dünya basınından önemli gelişmeleri hatırlatmaya yönelik hafıza oyunu, işçi sınıfının yabancılaşması sorunsalıyla ilgili “her gün aynı şey” oyunu, Oligarşi adlı petrol oyunu, din savaşları oyunu, pedofili rahipleri haklama oyunu gibi oyunlar bulunuyor.

Dünyayı kurtaranlar

Dünyayı değiştirmeyi hedefleyen oyun kategorisinde bilinen en meşhur oyun ise “Urgent Evoke”.  “Acil Çağrı” oyunu, diğerleri gibi devamlı oynanabilen bir oyun değil, toplu olarak oynandığı için belli tarihleri oluyor ve listeye adını yazdıranlar tarih geldiğinde oyuna katılabiliyor. Daha çok bir çizgi romanı andıran oyun, dünyayı ilgilendiren gerçekçi sorunlara toplu olarak çözüm bulmayı hedefliyor. Tam bir yıl önce çıkan ve Dünya Bankası tarafından desteklenen oyunda ana konular fakirlik, açlık, obezite, küresel ısınma, enerji sorunu, su savaşları, çatışmalar, salgın hastalıklar, eğitim ve insan hakları. Belirlenen sorun üzerinden hem “siz olsaydınız ne yapardınız” onu görüyorsunuz hem de War Of Worldcraft gibi çok kişili oynanabilen bir oyun olduğu için grup olarak hareket etmeyi öğreniyorsunuz. Oyunun esas amacı, dünyayı kurtarma niyetinde olan bir grup insanın beyin fırtınasından yola çıkarak gerçek hayatta da uygulanabilecek esaslı çözümler üretilebilmesini sağlamak.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s