“Paran varsa istediğin organı bulman sadece iki hafta alır”

 

DÜNYA ORGAN TİCARETİ AĞINI ORTAYA ÇIKARMAK İÇİN ASYA’YI ADIM ADIM GEZDİ

*The Red Market: On The Trail of the World’s Organ Brokers, Bone Thieves, Blood Farmers and Child Traffickers (Kırmızı Pazar: Dünya Organ Simsarlarının, Kemik Hırsızlarının, Kan Çiftçilerinin ve Çocuk Kaçakçılarının İzinde) kitabının yazarı ABD’li araştırmacı-gazeteci Scott Carney ile dünya organ ticareti üzerine konuştuk.

ÜRÜN DİRİER, urun.dirier@aktuel.com.tr

Scott Carney özellikle Güney Asya organ ticareti üzerine olan çalışmalarıyla biliniyor. Hindistan’daki iskelet kaçakçılarını, böbrek satıcılarını ortaya çıkararak pek çok uluslararası basın ödülü alan Carney, aynı zamanda bir antropolog. Carney, illegal organ pazarında eğer yeterince paranız varsa bir organ için en çok iki hafta bekleyeceğinizi söylüyor.

 *Türkiye’nin dünya organ ticareti piyasasındaki konumu nedir?

Türkiye ile ilgili araştırma yapmadım ancak Dr. Yusuf Sönmez ile ilgili haberleri yakından takip ediyorum. Yıllardır Türkiye üzerinden gerçekleştirilen illegal organ nakilleriyle alakalı istihbaratlar alıyordum, dolayısıyla bu hikâye patlak verdiğinde pek de şaşırmadım. Bir de araştırmalarım için Kıbrıs’ta bir süre kaldım ve orada yumurtalık satın almanın çok kolay olduğunu öğrendim, yumurtalıklarını satanların sayısı orada çok fazla.

*Hangi organları bulmak daha zor ve hangilerini bulmak daha kolay?

Soru, hangi organların kolay ya da zor bulunacağıyla ilgili değil. Transplantasyon için nereye kadar gidebileceğinizle ilgili. Mesela Çin’de tüm beden parçaları mevcut, gezici sergilerde kolayca bulunabiliyor. İdam mahkûmlarına ait böbrek, karaciğer ve kalp gibi organları rahatlıkla bulabilirsiniz bu sergilerde. Organların seyahat piramidi fakirden zengine doğru. Üçüncü dünya ülkelerinden birinci dünya ülkelerine doğru yani. Çok nadiren bu seyahat aksi yönde oluyor. 

“İçi buz dolu bir küvette uyanmıyor kimse”

*Dünyada en çok talep edilen organlar hangileri? Ülkelere göre değişkenlik gösteriyor mu?

Kan, muhtemelen en çok ve her yerde bulunan insan materyali. Sağlık altyapı ağının olmadığı Hindistan-Nepal sınırındaki gibi, sadece kan için karanlık pazarlar kurulmuş durumda. Yine de açık ara farkla böbrek, değiş tokuş edilen en çarpıcı organ. Ancak şehir efsanelerinde anlatıldığı gibi, içi buz dolu bir küvette böbreği alınmış olarak uyanmıyor kimse. Çünkü bu nakil çok kapsamlı bir tıbbi işbirliği gerektirir.

*Daha çok hangi organlar satılıyor ve hangi ülkelerden geliyor bu organlar genellikle?

İnsan materyalleri pazarı çok geniş ve tamamen legal olandan illegal ve etik dışı yapılanlara kadar her türlü organ nakli yapılıyor. Ana sorun, sınırlarda yerel alıcı ve satıcılar arasında olan alışveriş değil, uluslararası boyutta yapılanlar. Takibi zor olduğu için, çok büyük suçlar işlenebiliyor.

*Nakiller için özellikle tercih edilen bir ülke var mı, illegal işlerin daha kolay yürütülebildiği?

Bir doktorun ve satıcının olduğu her yerde yapılabilir. Ki öyle oluyor, dünyanın her yanında yapılıyor.

“Okullara iskeletlerini satmak için çocukları öldürdüler”

*Organları için çocukları kaçırdıkları doğru mu, yoksa bu da mı bir şehir efsanesi?

Bu konuda ben de bir sürü dedikodu duydum ancak asla güçlü bir kanıt bulamadım. 

*İnsanları organları için öldüren bir organ mafyası var mı?

Birtakım olaylar var, mafyaya işaret eden… Mesela 80’lerde Hindistan’da bir adam 1500 küçük çocuk iskeletini, okullarda biyoloji derslerinde kullanılması amacıyla yurt dışında çeşitli ülkelere ihraç etmekten dolayı tutuklanmıştı. Polis, adamın sokak çocuklarını  iskeletleri için öldürdüğünü ortaya çıkardı. Aynı zamanda Çin de idam edilmiş mahkûmların organlarını satmaya devam ediyor. Belli başlı bir mafya örgütlenmesi olduğu söylenemez. Daha çok dünyanın dört bir yanına yayılmış çıkar grupları olarak tanımlayabiliriz bunları.

*Daha çok hangi ülkeler organ talep ediyor?

Parası olan ülkeler….

*Nakliyat problemi nasıl hallediliyor? Organları uluslararası nakleden bir yapılanma var mı?

İllegal organ nakillerinde organ birkaç kilometreden daha uzağa taşınmaz. Donör ve alıcı aynı hastanede buluşur. Alıcı uçakla söz konusu yere gider ve yerel bir hastanede halledilir her şey.

*Eğer yeteri kadar param varsa, ihtiyacım olan organ için en çok ne kadar zaman beklerim?

Sadece iki hafta.

Reklamlar

One Comment Kendi yorumunu ekle

  1. erkan dedi ki:

    hocam nerde satlyo bu organlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s