İşte gizemli site Wikileaks.org!

GİZEMLİ SİTE WİKİLEAKS NASIL ÇALIŞIYOR? ŞİMDİYE KADAR NELER YAPTILAR? HANGİ ÜLKELERDE YASAKLILAR? NEREDEN PARA BULUYORLAR?

Afganistan’daki ABD ordusunun iç yazışmalarından oluşan ‘savaş günlükleri’ adı verdikleri 92 bin 201 adet belgeyi web sitesinde yayınladıktan sonra tüm dünyada deprem etkisi yaratan Wikileaks.org adlı internet sitesinin kurucusu ve sözcüsü Mayıs (2010) sonundan bu yana Pentagon tarafından aranıyor. Bir Amerikan yetkilisi, bu son olaydan önce basın aracılığıyla “Nerede olduklarını bilmek ve işbirliği yapmak istiyoruz” açıklamasında bulunmuştu.

ÜRÜN DİRİER, urun.dirier@aktuel.com.tr

Dünya ve Türkiye basınına geçen hafta bomba gibi düşen ‘Afganistan’daki ABD ordusunun iç yazışmalarından oluşan 92 bin 201 adet belge’ özellikle ABD yönetiminde deprem etkisi yarattı. 2004-2009 arasında NATO birliklerinin hatası nedeniyle 144 olayda 195 sivilin öldürüldüğü ortaya çıktı. Bu belgeleri yayınlayan ise, dünyaca ünlü web sitesi Wikileaks.org. Hükümet ve büyük şirketlerin gizli belgelerini ortaya çıkarmasıyla tanınan site, bu kez tarihin en büyük belge sızdırma olayına imza attı. Wikileaks binlerce belgeyi analiz etmek için gazetecilerle ortaklaşa çalıştı. Binlerce belgeyi bir ay önce NewYork Times, The Guardian ve Der Spiegel ile paylaştı. Bu medya kuruluşları Afganistan’daki NATO güçlerinin istihbarat raporlarını, saldırı planlarını, operasyon ve kayıp tutanaklarını içeren belge yığınını tarayıp geçtiğimiz geçen hafta eş zamanlı olarak analizlerini yayınladılar. getir.net/a9c adresinden de ulaşılabilen belgelerde, NATO birliklerinin kendine yaklaşan araçlara intihar saldırısı korkusuyla ateş açtıkları, İngiliz askerlerinin 16 çocuğu bu şekilde öldürdükleri, Fransız askerlerinin 2008’da bir okul servisini tarayarak 8 çocuğu vurduğu, Polonya birliklerinin ise Taliban’dan intikam almak amacıyla 2007’de bir köy düğününe düzenledikleri havan toplu saldırıda hamile bir kadın da dahili 6 sivili katlettikleri gibi çarpıcı gerçekler bulunuyor.

Şimdi herkes Wikileaks’in nasıl bir yapılanma olduğunu ve ne tür bir çalışma biçimi olduğunu merak ediyor. Julian Assange. 39 yaşında. İsveç merkezli muhbir sitesi Wikileaks.org’un kurucusu. Daniel Schmitt. Yaşını bilmiyoruz. 35 gibi görünüyor. Wikileaks’in sözcüsü ve Assange’ın sağ kolu. Nisan ayında, ABD ordusuna ait bir Apache helikopterinin havadan ateş açarak 12 masum sivili gün ortasında öldürdüğünü gösteren bir video kaydını sitede yayınlamaları üzerine tüm dünyanın dikkati onlar üzerine çevrildi. Pentagon o tarihten beri her yerde onları arıyor. Araştırmacı gazeteciliğin yeni versiyonu olarak görülüyorlar. Onlarsa kendilerini ilk halk istihbarat örgütü olarak adlandırıyorlar. Dünya genelinde 1200’ün üzerinde gönüllü gazeteci, kriptoloji uzmanı, matematikçi, IT (bilgi işlem) uzmanı ve hukukçuyla birlikte çalışıyorlar. Gizli belgeleri sızdıran muhbirler ya da hackerlar ise site tarafından tamamen gizli tutuluyor. Muhbire ulaşmak için herhangi bir elektronik takip de mümkün değil. Gönüllü kriptologlar ve yazılım uzmanları tarafından geliştirilmiş çok karmaşık postalama ve belgeleme teknikleri kullanıyorlar. Site öncelikli hedefini Asya, Eski Sovyet bloğu ülkeleri, Alt-Sahra Afrikası ve Orta Doğu olarak açıklıyor.

Ajan gibi yaşıyorlar

Herkes siteye giriş yaparak kamuya duyurmak istediği kritik belge veya dökümanı rahatlıkla siteye postalayabilir. Tabii editörden geçip yayınlanabilmesi için, belgenin bir ülkenin vatandaşlarını veya geniş bir insan grubunu ilgilendirecek kadar kritik olması ön şart. Belgenin doğruluğu ise alanında uzman gönüllü danışmanlar tarafından en ince ayrıntısına kadar inceleniyor. Merkez server İsveç’te. Ancak çeşitli ülkelerde 20’nin üzerinde serverı ve yüzlerce domain adı var. Haliyle sitenin silinmesi veya bloke edilmesi imkansız. Siteyi ortadan kaldırmanın tek yolu internetin kendisini yok etmek. Sitenin maaşlı bir çalışan kadrosu yok, gönüllülük üzerinden yürütülüyor. Çekirdek kadronun Assange ve Schmitt dahil beş kişiden oluştuğu sanılıyor. Bir ofisleri de yok. Hatta Assange’ın bir evi bile yok. Güvenliğini sağlayabilmek için devamlı seyahat ediyor. Otellerde, gönüllülerin evlerinde, trenlerde ve hava alanlarında uyuyor. Schmitt de sık sık şehir değiştiriyor. Assange eski bir hacker, Schmitt ise eski bir IT uzmanı. Sitenin dünyanın çeşitli ülkelerine dağıtılmış olan serverlarının hepsinin tam olarak nerede olduğunu ve onları kimin yönettiğini bilmiyorlar. Bunun nedeni, ola ki kaçırılıp fiziksel şiddet görecek olurlarsa, serverların yerini itiraf etmelerini engellemek. Bu büyük istihbarat örgütlerinin çalışma biçimine benziyor. Aynı zamanda her server bir hukuki probleme karşılık olarak da kullanılıyor. Örneğin ekip tarafından şifrelenen belgeler önce İsveç’teki bir serverda depolanıyor, çünkü bu ülkede gazeteciler haber kaynaklarını tamamen gizleme özgürlüğüne sahip. Ardından belgenin bir kopyası Belçika’ya yollanıyor. Burada da bilgi işlem çalışanları kaynaklarını gizleme hakkına sahipler. Son olarak belge, adı saklı bir ülkeden deşifre edilip kullanıma sokuluyor.

Aralık 2006:

Somali İslam Birliği İnfaz Belgesi

Wikileaks ilk dökümanını yayınladı. Somali İslami Görüş Birliği (Islamic Courts Union) liderlerinden Şeyh Hassan Dahir Aweys tarafından imzalanan gizli bir karar belgesiydi bu. Çinli hackerların kullandığı Tor networkü üzerinden sızdırılan bu belge, üst düzey devlet memurlarının infaz kararını içeriyordu.

Kasım 2007:

Guantanamo kullanım kılavuzu

ABD Ordusu’nun Guantanamo’daki Camp Delta adlı kampının yasaklı bölgelerinin olduğu ortaya çıktı. Site kampın kullanım kılavuzu anlamına gelen bir tür haritayı yayınladı. Haritada ABD Ordusu tarafından varlığı daima inkar edilen yasak bölgeler ve psikolojik işkence prosedürleri de gösteriliyordu.

Ağustos 2007:

Kenya hortumu

İngiliz gazetesi Guardian, manşetten verdiği ‘eski Kenya lideri (1978-2002) Daniel Arap Moi ve eşrafının hortumculuk’ haberini Wikileaks’i kaynak göstererek yayınladı. Bu olay sitenin popülerliğini daha da arttırdı. Moi’nin milyonlarca doları 30 ayrı ülkeye kaçırdığı belgelerle kanıtlanmıştı ve bu çalışması için Wikileaks, Uluslar arası Af Örgütü tarafından medya ödülüne layık görüldü.

Şubat 2008:

İsviçre’de kara para aklayanlar

Site, kara para aklama cenneti İsviçre’deki Julius Baer Bankası’nın müşteri bilgilerini yayınladı ve bankanın açtığı dava sonucu daha da ünlendi. Site, bankanın tanınmış uluslar arası isimlerin kara paralarını aklayıp Cayman adalarına aktardıklarını belgelerle kanıtlamıştı.

 Eylül 2008:

Palin’in yahoo hesabı

ABD başkanlık seçim kampanyaları sırasında Cumhuriyetçi Parti’den başkan yardımcısı adayı olarak gösterilen Alaska Valisi Sarah Palin’in yahoo email hesabı üniversiteli bir hacker tarafından hacklendi ve içindeki önemli mailler Wikileaks’e postalandı. Site, Palin’in seçimlerle ve adaylıklarla ilgili tüm gizli yazışmalarını çarşaf çarşaf yayınladı.

Kasım 2008:

Aşırı sağcı İngilizlerin listesi

Aşırı sağcı olarak tanınan British National Party’nin (BNP) 13 bin 500 kişilik üye listesi adresleriyle birlikte yayınlandı. Parti içi yazışmalar ortaya çıkarıldı. Bu olay İngiltere’de neden insanların böyle radikal ve faşist bir partiye üye olma gereği duydukları üzerine derin tartışmaları ateşledi. Site, Aryan Nations (Aryan Ulusu), Blood and Honour (Kan ve Onur), White Revolution (Beyaz Devrim), Volks Front (Halk Cephesi) ve Hammerskin Nation (Hammerskin Ulusu) gibi yeni Nazici örgüt ve kurumları da gündemine taşıdı.

Ocak 2009:

Peru’da hükümet düşüren skandal

2008’de yaşanan Peru Petrol Skandalı’nı ortaya çıkardı. Perulu politikacılar ve işadamları arasında yapılan 86 telefon görüşmesi kaydını yayınlayan sitenin, Norveçli bir petrol şirketine imtiyaz sağlandığını kanıtlaması üzerine Peru’da hükümet istifa etmek zorunda kaldı.

Ocak 2009: 600’ün üzerinde Birleşmiş Milletler raporu yayınladı.

Şubat 2009: ABD Kongresi Kamuoyu Araştırmaları Birimi’ne (Congressional Research Service) ait 6780 belge yayınladı.

Temmuz 2009:

İzlanda’da bankacılık krizi

Site, İzlanda’da büyük bir krizle bankacılık sisteminin çöküşünden kısa bir süre önce Kaupthing Bankası’nın şüpheli kredi listesini açığa çıkardı. İmtiyazlı kişilere bazı imtiyazlı krediler verildiği raporlarla belgelendi. Raporda Kaupthing Bankası’nın hesap dökümleri, e-mailller, gizli toplantıların raporları yer alıyordu ve hatta bankanın en büyük kredileri kendi sahiplerine verdiği de ortaya çıkmış oldu.

Kasım 2009:

İngiltere’de iklimgate skandalı

İngiltere’de bulunan East Anglia Üniversitesi İklim Araştırmaları Birimi’nden çalınan 72 bilimsel makale, 1000’in üzerinde arşiv belgesi ve güncel e-posta da Wikileaks’in kapısını çaldı. Bilimsel çalışmalar ve profesörler arasındaki e-mail yazışmaları özetle küresel ısınma diye bir şeyin olmadığını, birkaç derecelik ısınmanın normal olduğunu ve tüm küresel ısınma tantanasının ileride insanlardan iklim vergisi alabilmek ve ‘çevreyle dost’ adı altında yeni teknolojiler pazarlayabilmek için kopartıldığını iddia ediyordu. Bu haber tüm dünyada sansasyon yaratmıştı.

Mart 2010:

ABD Savunma Bakanlığı Raporu: “Wikileaks bir tehdit”

Wikileaks, Mart 2008’de ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Analiz Programı kapsamında hazırlanan 32 sayfalık gizli ‘Karşı İstihbarat Analiz Raporu’nu da ele geçirerek yayınladı. “Wikileaks.org – Yabancı İstihbarat Örgütlerine, Direnişçilere ve Terör Örgütlerine Online Bir Referans mı?” başlıklı raporda site ‘tehdit’ olarak belgelenmiş. Çözüm bölümünde ise “Mevcut veya eski muhbirlerin kimlikleri afişe edilerek, bu kişiler hakkında dava veya iç soruşturma açılarak, gerekirse iş akitleri feshedilerek bu siteye duyulan güven sarsılabilir. Böyle bir hamle, gelecekteki benzer girişimlere karşı da caydırıcı olacaktır” deniyor.

Nisan 2010:

Collateral Murder

Bağdat’ta Amerikan Ordusu’na ait bir Apache helikopterinden açılan ateş ile (Temmuz 2007’de) içlerinde iki Reuters muhabirinin de bulunduğu 12 sivilin öldürüldüğü görüntülerin Wikileaks’e düşmesi üzerine dünyadaki tüm gözler bu gizemli site üzerine çevrildi. ‘Collateral Murder’ adlı videoyu Wikileaks’e sızdıran ise Irak’ta görev yapan 22 yaşındaki istihbarat analisti Bradley Manning’di. Manning hacker arkadaşı Adrian Lamo’yla bir yazışmasında “Elimde öyle belge ve görüntüler var ki, Hillary Clinton ve dünyanın dört bir yanındaki yüzlerce diplomat, bir sabah kalktıklarında kalp krizi geçirecekler” diyordu. Lamo arkadaşını ispiyonlayınca, Mayıs sonunda Manning tutuklandı ve Kuveyt’te bir hücreye hapsedildi. Manning söz konusu videoyu kendisinin sızdırdığını itiraf etti; bunun yanı sıra bir tane de Afganistan’da çekilmiş bir videoyu, 260 bin tane de gizli diplomatik belgeyi Wikileaks’e gönderdiğini belirtti. Geçen hafta ortaya çıkan ‘Savaş Günlükleri’ adlı 92 bin 201 adet belgenin ifşaatı öncesinde ABD istihbaratı Assange’a tarafsız bir ülkede buluşma teklifi etmiş ancak reddedilmişti.

Wikileaks kara listelerde

Avustralya Hükümeti’nin kara listesine giren, Çin ve Tayland’da ancak .org ilen biten tüm sitelere yasak konularak erişimi engellenen Wikileaks’in yayınladığı gizli belgeler arasında, 1955 yılından bu yana basılan tüm Bilderberg raporlarını, gizemli Sciontology tarikatına ait ‘kardeşliğe kabul ayin töreni’ el kitapçıkları da bulunuyor. Site sözcüsü sırada  Afgan köyü Garani’de onlarcası çocuk toplam 140 sivilin öldürüldüğü (Mayıs 2009) videonun ve Meksika Körfezi’ndeki BP petrol kriziyle ilgili çok önemli belgelerin ifşaatının olduğunu söylüyor.

Wikileaks’in para kaynağı

Seyahat ve teknik işleri için gerekli olan parayı gönüllülerin bağışlarından elde ediyorlar. Haklarında açılan yüzlerce dava yüzünden yüz binlerce dolar avukat masrafları oluyor. Bu masraflar gönüllüler tarafından karşılanıyor. Bu gönüllüler arasında Associated Press, The Los Angeles Times gibi basın kuruluşları ve Washington merkezli National Newspaper Publishers Association (Ulusal Gazete Yayıncıları Derneği) bulunuyor. Sitenin yıllık masrafı 200 bin euroyu buluyor. Bu masrafların büyük kısmı bürokratik işlem ve serverlara gidiyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s